Het auditproces bij FSSC 22000
Bij een FSSC 22000-audit toetst een geaccrediteerde certificeerder of je voedselveiligheidssysteem voldoet aan de drie bouwstenen van het schema: ISO 22000, de sectorale PRP’s en de 18 additional requirements. Een initiële certificering bestaat uit een stage 1-audit (documentatiereview) en een stage 2-audit (werkvloercontrole). Daarna volgen jaarlijkse surveillance-audits en hercertificering na drie jaar. Geaccrediteerde certificeerders zijn te vinden via de RvA en het schema wordt beheerd door Foundation FSSC .
FSSC 22000 heeft één kenmerkend verschil ten opzichte van ISO 22000 als het om audits gaat: de onaangekondigde audit is verplicht. Minimaal één keer per 3-jaarscyclus bezoekt de certificeerder je locatie zonder voorafgaande aankondiging.
Op deze pagina
We bespreken alle audittypen, de verplichte onaangekondigde audit, hoe een auditdag eruitziet en wat er gebeurt bij afwijkingen.
Welke audits zijn er, hoe vaak en wat testen ze?
Overzicht audittypenWanneer komt de auditor onaangekondigd?
Onaangekondigde auditHoe verloopt een stage 2-audit?
Een auditdag in de praktijkWat zijn non-conformities en hoe los je ze op?
Afwijkingen en corrigerende actiesOverzicht van audittypen
| Audittype | Aangekondigd? | Frequentie | Focus |
|---|---|---|---|
| Stage 1 (initieel) | Ja | Eenmalig bij certificering | Documentatiereview |
| Stage 2 (initieel) | Ja | Eenmalig bij certificering | Werkvloer, interviews, registraties |
| Surveillance-audit | Ja of onaangekondigd | Jaarlijks | Werking van het systeem |
| Onaangekondigde audit | Nee | Min. 1x per 3-jaarscyclus | Dagelijkse praktijk |
| Hercertificering | Ja | Elke 3 jaar | Volledig systeem |
Initiële audits (stage 1 en stage 2) en hercertificeringsaudits zijn altijd aangekondigd. Alleen surveillance-audits kunnen onaangekondigd zijn.
Stage 1: documentatiereview
Bij de stage 1-audit bekijkt de auditor of je documentatie op orde is. Dit is een bureauaudit, die vaak op afstand of kort voor stage 2 op locatie plaatsvindt.
Wat hij beoordeelt:
- scope en food chain category;
- gevarenanalyse en HACCP-plan;
- PRP-documentatie per sectorspecificatie;
- invulling van de 18 additional requirements;
- resultaten van interne audit en directiebeoordeling.
Bevindingen uit stage 1 noem je minor observations of major bevindingen. Major-bevindingen moet je aantoonbaar aanpakken vóór stage 2.
Stage 2: werkvloeraudit
Stage 2 vindt altijd op locatie plaats. De auditor loopt door de productieomgeving, spreekt medewerkers en controleert of de praktijk overeenkomt met de beschreven procedures.
Een stage 2-audit bij een middelgroot voedingsbedrijf duurt doorgaans een tot twee dagen, afhankelijk van de complexiteit van de scope.
De onaangekondigde audit: verplicht bij FSSC 22000
Dit is het meest besproken onderdeel van het FSSC-auditregime. De regels zijn:
- Minimaal één surveillance-audit per 3-jaarscyclus is onaangekondigd.
- De certificeerder kondigt de onaangekondigde audit aan op de dag zelf, of noemt een venster van 9 maanden waarbinnen het bezoek plaatsvindt.
- Het tijdvenster: vroegst 3 maanden na de vorige audit, uiterlijk 12 maanden na de vorige audit.
- Initiële certificering en hercertificering zijn altijd aangekondigd.
In de praktijk zegt de certificeerder iets als: “De onaangekondigde audit vindt plaats in de periode van 1 september tot 31 mei.” Je weet dan dat de auditor op enig moment in dat venster belt, of direct voor de deur staat. Sommige certificeerders bellen een uur van tevoren.
Voorbeeld: een soepenfabriek is gecertificeerd in april 2024. De onaangekondigde audit mag plaatsvinden van juli 2024 tot april 2025. Op een maandag in november staat de auditor zonder aankondiging voor de deur. Hij loopt mee met de ochtendproductie en controleert de koeltemperatuurregistraties van de vorige week.
Dit verschilt wezenlijk van ISO 22000, waarbij geen onaangekondigde audit verplicht is. Lees meer over dat verschil bij FSSC 22000 vs ISO 22000.
Een auditdag in de praktijk
Een typische stage 2-auditdag verloopt als volgt:
- Opening: auditor introduceert zich, bespreekt het programma voor de dag.
- Rondgang door de productie: inspectie van hygiene, PRP’s, labeling en werkwijze.
- Interviews met medewerkers: vragen over procedures, allergenenbeheer, meldplicht.
- Documentatiereview op locatie: registraties, logboeken, corrigerende-actieoverzichten.
- Afsluitend gesprek: auditor deelt bevindingen, bespreekt eventuele non-conformities.
Medewerkers die hun eigen procedure niet kunnen uitleggen, zijn een veelvoorkomende auditbevinding. Voedselveiligheidskennis hoort niet alleen bij de kwaliteitsmanager te zitten.
Afwijkingen en corrigerende acties
Een auditor kent twee typen bevindingen:
| Bevindingtype | Wat betekent het? | Termijn voor herstel |
|---|---|---|
| Minor non-conformity | Eis niet volledig aantoonbaar voldaan, laag risico | Doorgaans 30–90 dagen |
| Major non-conformity | Eis wezenlijk niet voldaan, serieus risico | Aanpak aantonen vóór certificaatuitgifte of -verlenging |
Bij een major non-conformity geeft de certificeerder je de kans om een plan van aanpak in te dienen en het op te lossen. Pas daarna wordt het certificaat verleend of verlengd. Als je het niet oplost, schorst of intrekt de certificeerder het certificaat.