ISO 22000 vs HACCP
ISO 22000 en HACCP worden vaak door elkaar gehaald, maar zijn niet hetzelfde. ISO 22000 is een complete managementsysteemnorm voor voedselveiligheid. HACCP is een methodiek voor gevarenanalyse en beheersing, die als kernonderdeel terugkomt binnen ISO 22000. De wettelijke hygienebasis staat in EU Verordening 852/2004 .
Kort gezegd: HACCP is de technische voedselveiligheidsmethode. ISO 22000 is het bredere managementsysteem dat HACCP structureel borgt, bestuurt en auditbaar maakt.
In het kort
| Vraag | HACCP | ISO 22000 |
|---|---|---|
| Wat is het? | Methode voor gevarenanalyse | Internationale FSMS-norm |
| Wettelijke context | Breed toegepast via hygieneverplichtingen | Meestal vrijwillig, vaak klant- of keteneis |
| Certificeerbaar? | Niet als zelfstandige internationale ISO-norm | Ja, via geaccrediteerde audit |
| Focus | Product- en procesgevaren | Governance + HACCP + continue verbetering |
| Typische inzet | Basisbeheersing op productveiligheid | Markttoegang, auditbaarheid, ketenvertrouwen |
Wat is het echte verschil?
| Onderwerp | HACCP | ISO 22000 |
|---|---|---|
| Reikwijdte | Gevarenbeheersing in productieproces | Volledig managementsysteem voor voedselveiligheid |
| Managementbetrokkenheid | Beperkt expliciet uitgewerkt | Duidelijke leiderschapseisen en reviewcyclus |
| Documentstructuur | Procedureel, vaak operationeel | Operationeel + strategisch + governance |
| Interne auditstructuur | Niet uniform verplicht uitgewerkt | Structureel onderdeel van de norm |
| Externe marktacceptatie | Wisselend per klantsegment | Hoog bij B2B, tenders en internationale ketens |
Wanneer is HACCP alleen genoeg?
HACCP-only kan voldoende zijn als je:
- vooral lokaal levert met beperkte klantvereisten;
- lage ketencomplexiteit hebt;
- nog in vroege professionaliseringsfase zit;
- (nog) geen expliciete certificeringseisen van klanten krijgt.
Wanneer ISO 22000 meestal slimmer is
ISO 22000 is vaak de betere keuze als je:
- wilt groeien naar grotere klanten of exportmarkten;
- structureel auditvragen ontvangt van afnemers;
- recalls en incidentkosten beter wilt beheersen;
- een uniforme aanpak nodig hebt over meerdere locaties.
Kosten en inspanning in praktijk
| Onderdeel | HACCP-only | ISO 22000 |
|---|---|---|
| Implementatie-inspanning | Laag tot middel | Middel tot hoog |
| Jaar 1 investering | Lager | Hoger |
| Auditdruk van klanten | Vaak hoger (maatwerkvragen) | Vaak lager (standaard aantoonbaarheid) |
| Schaalbaarheid bij groei | Beperkter | Sterker |
| Commerciele hefboom | Beperkt | Hoog |
Praktische groeiroute: van HACCP naar ISO 22000
Fase 1
Stabiliseer HACCP-basis (4-8 weken)
- PRP’s uniform uitvoeren.
- HACCP-besluiten actualiseren.
- Monitoringdiscipline op de vloer verbeteren.
Veelgemaakte keuze-fouten
- Denken dat een HACCP-plan automatisch gelijk is aan ISO 22000.
- Te laat managementeigenaarschap organiseren.
- Geen duidelijke businesscase maken voor klant- en keteneisen.
- Te weinig aandacht geven aan interne audits en verbetercyclus.
Meer informatie
Wat is ISO 22000? -> BasisuitlegHACCP en PRP's -> Technische kern uitgelegdStappenplan -> Hoe ga je van HACCP naar certificering?Kosten en tijdlijn -> Financiele impact per routeISO 22000 vs FSSC 22000 -> Volgende stap na ISO 22000