BREEAM-NL voor een schoolgebouw: welk schema geldt?
Een schoolgebouw kun je met BREEAM-NL laten beoordelen. Er is geen apart schoolschema, maar onderwijs is wel een gebruiksfunctie binnen de utiliteitsbouw, met eigen eisen. De richtlijn Nieuwbouw en Renovatie utiliteit v6.1.1 noemt hoger onderwijs en primair en voortgezet onderwijs apart. Een nieuwe school of een ingrijpende verbouwing valt daardoor onder het Nieuwbouw en renovatie-schema. Een bestaande school die je beheert, valt onder het In-Use-schema. Welke richtlijn voor jouw project geldt, staat in IN111 van de Dutch Green Building Council (DGBC) . De eisen zelf staan in de richtlijn .
Ga niet uit van een buitenlands schoolschema. Buitenlandse BREEAM-varianten (BREEAM International) kunnen volgens IN111 niet voor de Nederlandse markt worden gebruikt. Gebruik de Nederlandse richtlijn.
Welk schema past bij jouw school?
De keuze volgt dezelfde logica als bij andere utiliteitsgebouwen. Het verschil zit in wat je aan het gebouw kunt sturen.
| Situatie | Schema | Waarom |
|---|---|---|
| Nieuwe school in ontwikkeling | Nieuwbouw en renovatie | Ontwerpkeuzes zijn nog te sturen, zoals klimaat, daglicht en materialen |
| Schoolgebouw wordt grondig verbouwd | Nieuwbouw en renovatie | Bij een ingrijpende renovatie wordt het gebouw in essentie nieuw |
| Bestaande school die wordt beheerd | In-Use utiliteitsbouw | De beoordeling kijkt naar bouw, beheer en gebruik van het bestaande gebouw |
| Schoolbestuur met meerdere locaties | In-Use, per locatie | Elke locatie krijgt een eigen beoordeling |
Wat is bijzonder aan een school?
De nieuwbouwrichtlijn v6.1.1 bevat eisen die specifiek voor onderwijs gelden. Vijf voorbeelden:
| Onderwerp | Wat de richtlijn voor onderwijs vraagt |
|---|---|
| Daglicht (HEA 01) | Daglicht volgens NEN 17037 en NPR 4057. Voor lesruimtes moet 60% van de vloer eraan voldoen voor één credit en 80% voor twee credits |
| Verlichting (HEA 02) | In klaslokalen en collegezalen zijn het podium-, loop- en publieksdeel apart te bedienen. De docent kan het licht makkelijk met de hand bedienen |
| Thermisch comfort (HEA 05) | De minimumeis voor onderwijs is het Programma van Eisen Frisse Scholen 2021, klasse B of A |
| Klimaatzone | Bij onderwijs is een zone elk lokaal waar les wordt gegeven |
| Akoestiek | Startpunt is minimaal klasse B van het Programma van Eisen Frisse Scholen 2021 |
Klasse C van Frisse Scholen is het basisniveau, klasse B het hogere niveau en klasse A het hoogste. Een nieuwe school die alleen klasse C haalt, voldoet dus niet aan deze minimumeis voor thermisch comfort.
Voorbeeld: een basisschool met 8 lokalen. In elk lokaal moet de docent het licht handmatig kunnen bedienen en moet het lokaal als eigen klimaatzone te regelen zijn.
Daarnaast blijven de algemene punten gelden. Het gebruiksprofiel van een school wijkt af van een kantoor: een school is op bepaalde uren en dagen vol. Vraag de Expert hoe het gebruiksprofiel in de beoordeling wordt verwerkt. Ook mobiliteit speelt een rol, zoals fietsenstallingen en bereikbaarheid met de bus.
Vragen om vooraf te stellen
Voordat je een traject start, helpt een korte afstemming. Hieronder staan de vragen die je stelt aan de DGBC of een ervaren Expert. Zo voorkom je dat je met het verkeerde schema begint.
| Vraag | Waarom het telt |
|---|---|
| Welke gebruiksfunctie hoort bij mijn gebouw? | Bepaalt welke richtlijn en welke eisen gelden |
| Is het nieuwbouw, ingrijpende renovatie of een bestaand gebouw? | Bepaalt het schema |
| Wat is het bruto vloeroppervlak (bvo)? | Bepaalt de DGBC-tarieven |
| Is er een maatwerktraject (Bespoke) nodig? | Voor projecten die niet in de richtlijn passen |
Als je project niet in een richtlijn past, kent IN111 een maatwerktraject (Bespoke). Dat is een apart traject, dus vraag dat vroeg na bij DGBC.
Wat zit er in het dossier van een school?
Een assessor beoordeelt een school op hetzelfde bewijs als elk ander gebouw. Het verschil zit in de gegevens die je moet kunnen leveren. Deze lijst helpt je om het dossier vroeg op te bouwen.
| Onderdeel | Wat je aanlevert | Veelgemaakte fout |
|---|---|---|
| Gebouwgegevens | Bvo, aantal lokalen, gebruiksfunctie | Een gebruiksfunctie kiezen zonder het toepassingsdocument te checken |
| Installaties | Ventilatieplan, specificaties en onderhoudsrapporten | Alleen de offerte bewaren in plaats van het uitgevoerde rapport |
| Binnenklimaat | Meet- of berekeningsrapporten voor klassen | Metingen doen op een rustige dag, terwijl de school vol zit (fout uit de praktijk, niet uit de richtlijn) |
| Energie | Verbruik over een volledig jaar | Een half jaar aan data gebruiken en dat als jaarwaarde presenteren |
| Beheer (bestaande school) | Onderhoudsplan, logboek en bezettingsgegevens | Een plan schrijven dat in de praktijk niet wordt uitgevoerd |
Stappen voor een schoolproject
Bepaal de fase
Nieuwbouw, ingrijpende renovatie of bestaand gebouw. Dat kiest het schema.
Controleer de gebruiksfunctie
Klopt de functie met de richtlijn? Dit is de meest onderschatte stap.
Vraag naar kosten
Lees kosten en tijdlijn voor de DGBC-tarieven. De tarieven hangen af van het bvo en het type traject.
Schakel een Expert in
Een Expert kent de schema’s en kan de vragen hierboven voor je uitzoeken. Zie de rol van de Expert.
Veelgemaakte fouten
- Aannemen dat er een apart schoolschema bestaat. Onderwijs is een gebruiksfunctie in het schema Nieuwbouw en renovatie of In-Use. Een verkeerde registratie kost tijd en geld.
- Klasse C van Frisse Scholen aanhouden. Voor thermisch comfort vraagt BREEAM-NL klasse B of A.
- Het bestaande gebruik niet meenemen. Bij een bestaande school hoort het gebruik bij het beheer. Zonder gebruiksdata is een hoog niveau lastig.
- Te laat beginnen. Een Expert pas na het ontwerp inschakelen laat ontwerpkansen liggen. Zie het stappenplan.
Veelgestelde vraag: geldt BREEAM-NL ook voor een gemeentelijke school?
Het schema hangt af van het gebouw, niet van de eigenaar. Een gemeentelijke school valt onder dezelfde keuze als een school van een bestuur of stichting. Het maakt wel uit wie de opdrachtgever is, omdat die vaak het doelniveau bepaalt. Meer over de doelgroepen staat bij voor wie is BREEAM-NL.
Bronnen
- DGBC - BREEAM-NL (beheerder, schema’s en gebruiksfuncties)
- BREEAM-NL richtlijn (eisen per schema)
- IN111 - Toepassingsgebieden BREEAM-NL schema’s v4.0 (richtlijn per project)
- BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie utiliteit v6.1.1, Engelstalige versie (HEA 01, 02, 05, tabel 2.5)
- BREEAM-NL (officiële site en documenten)