CO2-Prestatieladder niveau 3
Niveau 3 is het niveau waarop de meeste bedrijven instappen op de CO2-Prestatieladder. Je laat zien dat je de CO2-uitstoot van je eigen organisatie kent (scope 1 en 2 plus zakelijk reizen), dat je ambitieuze reductiedoelen hebt, er twee keer per jaar intern en extern over communiceert en actief meedoet aan een sector- of keteninitiatief. Niveau 3 hoort bij handboek 3.1. Nieuwe audits volgens 3.1 zijn volgens de overgangsregeling van SKAO mogelijk tot 14 januari 2027. Daarna neemt trede 1 van handboek 4.0 het over. Het verschil tussen beide indelingen staat bij niveaus en treden.
Kort antwoord: voor niveau 3 heb je nodig: een energiebeoordeling, een emissie-inventaris volgens ISO 14064-1, reductiedoelen voor scope 1 en 2 met een energiemanagementactieplan, een ingevulde maatregellijst, een communicatieplan met minimaal twee interne en twee externe uitingen per jaar, actieve deelname aan een initiatief, en een jaarlijkse interne audit en directiebeoordeling.
Op deze pagina
Inzicht, reductie, transparantie en participatie.
Eisen per invalshoekWat in je portfolio en op je website moet.
DocumentenlijstZo haalt een MKB-aannemer niveau 3.
Voorbeeld planningWat je nu het beste kunt doen.
Niveau 3 of trede 1?Eisen van CO2-Prestatieladder niveau 3 per invalshoek
Op niveau 3 moet je ook voldoen aan alle eisen van niveau 1 en 2. De eisen zijn verdeeld over de vier invalshoeken van de eisen van de ladder. De tabel hieronder volgt de Praktische Gids deel 1 van SKAO . De nummers verwijzen naar de eisen uit handboek 3.1.
| Invalshoek | Wat je doet | Eisen (3.1) | Document |
|---|---|---|---|
| A Inzicht | Energiestromen en grootste verbruikers in kaart | 1.A, 2.A.1, 2.A.2 | Overzicht energiestromen |
| A Inzicht | Energiebeoordeling: waar zitten de kansen? | 2.A.3 | Energiebeoordeling |
| A Inzicht | Emissie-inventaris volgens ISO 14064-1, inclusief zakelijk reizen | 3.A | Emissie-inventaris met CO2-footprint |
| B Reductie | Ambitieuze doelen voor scope 1 en 2, met referentiejaar | 2.B, 3.B | Energiemanagementactieplan |
| B Reductie | Ambitie toetsen met de maatregellijst van SKAO | 3.B | Ingevulde maatregellijst |
| C Transparantie | Belanghebbenden bepalen en communicatieplan maken | 2.C.2, 2.C.3, 3.C.2 | Communicatieplan |
| C Transparantie | Minimaal 2x intern en 2x extern per jaar communiceren | 1.C, 2.C.1, 3.C.1 | Communicatie-uitingen |
| D Participatie | Actief deelnemen aan een sector- of keteninitiatief, met inzet van uren of budget | 1.D, 2.D, 3.D | Inventarisatie en keuze initiatief, verslagen |
| Algemeen | Jaarlijkse interne audit en directiebeoordeling | ALG | Auditrapport, directiebeoordeling |
Welke uitstoot telt mee? Onder 3.1 bestaat de footprint voor niveau 3 uit scope 1 (gas en brandstof), scope 2 (ingekochte elektriciteit en warmte) en zakelijk reizen: vliegreizen, openbaar vervoer en gedeclareerde kilometers met privéauto’s. Overige scope 3 speelt pas vanaf niveau 4. Meer uitleg bij scope 1, 2 en 3.
“Ambitieus” is geen vrijblijvend woord. De certificerende instelling vergelijkt je doelen met je uitgangspositie en met sectorgenoten, met de ingevulde maatregellijst als hulpmiddel. Heb je vooral standaardmaatregelen (categorie A) genomen, dan verwacht de auditor een hoger ambitieniveau in je plannen.
Documenten en publicaties voor niveau 3
Het resultaat van je traject is een portfolio: het dossier dat de auditor beoordeelt. Een deel daarvan moet je ook publiceren.
| Document | In portfolio | Publiceren op eigen website | Op SKAO-platform |
|---|---|---|---|
| Organisatorische grenzen | Ja | Nee | Nee |
| Energiebeoordeling | Ja | Nee | Nee |
| Emissie-inventaris met footprint | Ja | Via communicatie-uitingen | Nee |
| Energiemanagementactieplan | Ja | Ja | Nee |
| Communicatieplan en uitingen | Ja | Uitingen: ja | Nee |
| Deelname aan initiatieven | Ja | Ja | Ja |
| Interne audit en directiebeoordeling | Ja | Nee | Nee |
| CO2-bewust certificaat | Na de audit | Ja | Via de certificerende instelling |
Heb je projecten met CO2-gerelateerd gunningvoordeel? Dan moet je per project inzicht geven in de uitstoot. Onder 3.1 mag dat met allocatie, bijvoorbeeld naar rato van omzet. Ook communiceer je bij de start en na afronding van zo’n project.
Voorbeeld: niveau 3 halen als MKB-aannemer
Een fictieve aannemer in de grond-, weg- en waterbouw met 35 medewerkers wil niveau 3 voor een aanbesteding. De directie start in juni.
| Maand | Activiteit | Wie |
|---|---|---|
| Juni | Projectteam, keuze certificerende instelling, auditdatum vastleggen | Directie, CO2-coördinator |
| Juni | Organisatorische grenzen bepalen en voorleggen aan de CI | CO2-coördinator |
| Juli | Facturen en tankgegevens verzamelen, energiebeoordeling | Administratie, CO2-coördinator |
| Augustus | Footprint opstellen: diesel materieel 78%, busjes 12%, stroom 7%, gas en zakelijk reizen 3% | CO2-coördinator |
| September | Doelen: -15% CO2 per miljoen euro omzet in drie jaar via HVO-pilot, elektrische busjes en stationair draaien beperken | Directie |
| September | Maatregellijst invullen, energiemanagementactieplan vaststellen | Directie, CO2-coördinator |
| Oktober | Communicatieplan, eerste interne toolbox en websitepagina | Communicatie |
| Oktober | Aansluiten bij een sectorinitiatief over emissieloos materieel | Directie |
| November | Tweede interne en externe uiting, interne audit, directiebeoordeling | CO2-coördinator, interne auditor |
| December | Externe audit fase 1 en 2 | Certificerende instelling |
De footprintverdeling in dit voorbeeld is fictief, maar typisch voor de GWW: het materieel bepaalt het beeld. Kantoormaatregelen leveren weinig op, behalve als bewustwording.
Wat wil de auditor zien bij niveau 3?
In fase 1 beoordeelt de auditor je portfolio. In fase 2 komt hij langs en praat hij met medewerkers. Hij vraagt bijvoorbeeld aan een uitvoerder welke maatregel er op zijn project geldt. Weet die dat niet, dan is de interne communicatie niet effectief.
| Vraag van de auditor | Bewijs |
|---|---|
| Is de footprint compleet en herleidbaar? | Brondata, emissiefactoren, controle door een tweede persoon |
| Zijn de doelen ambitieus en vastgesteld door de directie? | Directieverslag, onderbouwing met maatregellijst |
| Weten medewerkers wat er van ze verwacht wordt? | Interviews, toolboxverslagen |
| Is er twee keer per jaar intern en extern gecommuniceerd? | Uitingen met datum |
| Is de deelname aan het initiatief actief? | Verslagen, ingezette uren, eigen inbreng |
Gebruik de checklist voor de audit om je bewijs te ordenen.
Niveau 3 of trede 1: wat kies je in 2026?
Vanaf 14 januari 2027 zijn geen nieuwe audits volgens handboek 3.1 meer mogelijk. Bestaande 3.1-certificaten blijven nog maximaal tot januari 2028 geldig. In aanbestedingen geldt trede 1 als gelijkwaardig aan niveau 3, maar inhoudelijk is trede 1 strenger: je moet ook aantonen dat je echt reduceert.
| Situatie | Advies |
|---|---|
| Je hebt al een 3.1-certificaat niveau 3 | Houd het aan en plan de overstap naar 4.0 bij je volgende hercertificering |
| Je begint nu en je audit kan vóór 14 januari 2027 | Niveau 3 kan nog, maar je moet binnen korte tijd toch over |
| Je begint nu en de audit wordt 2027 | Kies direct trede 1 |
| De aanbesteding vraagt expliciet 4.0 | Trede 1 |
Bij trede 1 verandert onder meer de footprint: zakelijk reisverkeer hoeft niet meer in scope 1 en 2, scope 2 reken je zowel locatie- als marktgebaseerd, en de energiebeoordeling moet 90% van je verbruik dekken in plaats van 80%. Dat staat in de wijzigingenlijst van SKAO .
Volgende stap
Bereken eerst je CO2-footprint en bekijk wat het traject kost bij kosten en tijdlijn. Wil je later doorgroeien? Niveau 4 vraagt een ketenanalyse en niveau 5 een kwantitatieve aanpak van je hele keten.