FSSC 22000 training en cursus: welke opleiding is verplicht?

Het FSSC 22000-schema schrijft geen cursus voor elke organisatie voor. Cursusuren staan alleen in clausule 2.5.18.2 van versie 7, voor interne auditors bij multi-site certificering. Daarnaast moeten alle medewerkers een training over allergenen krijgen (2.5.6), en moet iemand met aantoonbare kennis het plan voor food defense en food fraud maken. Wat je verder nodig hebt, volgt uit de eisen van het schema en uit het auditproces.

Veel aanbieders verkopen een FSSC 22000-cursus als verplicht onderdeel. Dat klopt alleen in de situaties hieronder. De rest is een keuze die je maakt omdat het je helpt, bijvoorbeeld voor het stappenplan.

De uren en clausules op deze pagina komen uit versie 7 (mei 2026). Versie 6 blijft nog het auditkader tot 30 april 2027. Vraag je certificeerder welke versie voor jouw audit geldt. Is dat versie 6, controleer de uren dan in die schematekst.

Wat verplicht het schema voor elke organisatie?

Het schema noemt drie plekken waar opleiding of kennis een eis is. Ze gelden voor alle organisaties, ook met één locatie.

Clausule	Wat het eist	Voorbeeld
2.5.6 f	Alle medewerkers krijgen training in allergeenbewustzijn, plus specifieke training over de beheersmaatregelen in hun eigen werkgebied	Een medewerker bij de vulmachine leert welke allergenen op zijn lijn voorkomen en hoe hij de lijn schoonmaakt bij een productwissel
2.5.3 a en 2.5.4 a	Het food defense-plan en het food fraud-plan worden gemaakt en bijgehouden door mensen met passende kennis en competentie	De kwaliteitsmanager heeft een training over kwetsbaarheidsanalyse gevolgd, of de organisatie huurt iemand in
2.5.8	Training is een van de vier onderdelen van je plan voor voedselveiligheids- en kwaliteitscultuur	Een jaarplan met inwerktrajecten en een toolbox-meeting per kwartaal

Een vast aantal uren staat er niet bij. De auditor beoordeelt of de training past bij het risico. Bewijs bestaat uit presentielijsten, toetsen en een opleidingsmatrix.

Daarnaast vraagt ISO 22000 zelf dat medewerkers die de voedselveiligheid beïnvloeden competent zijn en dat je dat kunt aantonen. Dat geldt dus ook voor het HACCP-team. Welke cursus daarvoor past, kies je zelf.

Wanneer gelden er wel cursusuren?

Alleen bij multi-site certificering. Het gaat om organisaties met een centrale functie en meerdere locaties in de food chain categorieën BIII, E, F en G. De centrale functie moet dan een interne auditor-team hebben dat aan de eisen van clausule 2.5.18.2 voldoet. De certificeerder beoordeelt dat elk jaar bij de audit.

Rol	Opleiding	Minimum	Clausule
Lead auditor voor interne FSSC 22000-audits	Lead auditor-cursus voor een voedselveiligheidsmanagementsysteem (FSMS), kwaliteitsmanagementsysteem (QMS) of FSSC 22000	40 uur	2.5.18.2 c i
Overige interne auditors	Interne-auditcursus over auditprincipes, -praktijk en -technieken, ook intern te geven door de gekwalificeerde lead auditor	16 uur	2.5.18.2 c ii
Alle interne auditors	FSSC-schemacursus over ISO 22000, de sectorale PRP’s (ISO 22002-x) en de additional requirements	8 uur	2.5.18.2 c iii

Naast de cursussen gelden eisen aan ervaring en opleiding. Een interne auditor heeft twee jaar fulltime werkervaring in de voedingsindustrie, waarvan minimaal één jaar bij de eigen organisatie. Verder is een hogere opleiding nodig, of bij ontbreken daarvan vijf jaar werkervaring in productie, transport, opslag, retail, inspectie of handhaving.

De interne auditrapporten krijgen een technische review door de centrale functie. Auditors en reviewers worden elk jaar beoordeeld en gekalibreerd (2.5.18.2 d en e). De centrale functie moet onafhankelijk zijn van de locaties die ze controleert (5.3.3).

Voorbeeld: een cateraar met zes keukens heeft een hoofdkantoor als centrale functie. Het hoofdkantoor heeft drie interne auditors. De kwaliteitsmanager doet de lead auditor-cursus (40 uur), de twee anderen de interne-auditcursus (16 uur). Alle drie volgen een schemacursus van 8 uur. Samen is dat 72 uur auditopleiding plus 24 uur schemacursus.

Heb je een enkele locatie? Dan is een cursus een keuze

Voor een organisatie met één locatie noemt het schema geen uren voor de interne audit. De interne audit zelf is wel verplicht. Hij volgt uit ISO 22000 en je moet kunnen laten zien dat de auditors competent en onpartijdig zijn.

Een cursus kan dan toch verstandig zijn. De kwaliteitsmanager die de audit doet, heeft vaak baat bij een interne-auditcursus. Wie voor het eerst met het schema werkt, leert veel van een schemacursus over de additional requirements. Maar de auditor kan niet zeggen dat je hem had moeten volgen. Hij kijkt naar het resultaat: vindt je interne audit de afwijkingen?

Meer over hoe je een goede interne audit opzet staat op interne audit. Wil je zelf auditor worden, lees dan ISO-auditor worden.

Welke eisen gelden voor de auditors van de certificeerder?

De auditors van de certificeerder hebben een zwaardere opleiding. Clausule 3.5.1 van versie 7 (Part 4, voor certificeerders) noemt onder meer:

een lead auditor-cursus van minimaal 40 uur, extern erkend door een bevoegd orgaan zoals CQI/IRCA (de Chartered Quality Institute en zijn registratieorgaan voor auditors);
HACCP-training van minimaal 16 uur;
een ISO 22000-cursus van minimaal 8 uur, tenzij die al in de lead auditor-cursus zat;
2 uur training food defense en 2 uur training food fraud;
training in ISO 22002-100 en de relevante delen van ISO 22002 van minimaal 3 uur;
de verplichte training van Foundation FSSC zelf, en een eindexamen bij de cursussen.

Als organisatie hoef je dit niet zelf te halen. Het helpt wel bij het kiezen van een certificeerder: vraag welke opleiding hun auditors in jouw categorie hebben. Lees ook certificerende instantie kiezen.

Welke trainingen zijn in de praktijk verstandig?

Dit is geen eis van het schema, maar een advies uit de praktijk. Kies naar je situatie.

Situatie	Wat verstandig is	Waarom
Je start vanaf nul met een FSSC-systeem	Schemacursus voor de kwaliteitsmanager	Je leert wat ISO 22000, de PRP’s en de additional requirements vragen
Je maakt het HACCP-plan voor het eerst	HACCP-cursus voor het HACCP-team	Het plan is de kern van je systeem
Je hebt productie met allergenen	Allergenentraining voor alle medewerkers	Dit is verplicht onder 2.5.6 f
Je moet een food defense- of food fraud-plan maken	Een training over de kwetsbaarheidsanalyse	Het plan moet door een competent persoon zijn gemaakt
Je interne audit is jouw eerste	Interne-auditcursus	Een goede audit vindt afwijkingen voordat de certificeerder dat doet

Veelgemaakte fouten

Fout	Gevolg	Wat je doet
Een auditcursus kopen omdat een aanbieder zegt dat die verplicht is	Je betaalt voor iets wat het schema bij één locatie niet eist	Controleer eerst of je multi-site bent
Geen bewijs van allergenentraining bewaren	De auditor kan niet zien dat 2.5.6 f is gehaald	Houd presentielijsten en toetsresultaten bij
Training alleen voor de kwaliteitsmanager	De eis geldt voor alle medewerkers	Leg per afdeling vast wie wat heeft gevolgd
De uren van een andere versie aanhouden	De clausules en uren kunnen verschillen	Vraag de certificeerder welke versie geldt

Wat blijft onbevestigd?

De uren komen uit versie 7. Werk je nog met versie 6, controleer de uren dan in die schematekst. Gebruik je een cursusaanbieder, vraag dan voor welke schemaversie de cursus is gemaakt.

Volgende stappen

Bronnen

FSSC 22000 Version 7.0 (mei 2026), clausules 2.5.3, 2.5.4, 2.5.6, 2.5.8, 2.5.18 en 3.5.1