SAMP bij ISO 55001: het strategisch assetmanagementplan opstellen

Een SAMP, het strategisch assetmanagementplan, beschrijft hoe je organisatie haar assets gaat beheren om haar doelen te halen. Het is het document tussen de algemene beleidsverklaring en de concrete onderhoudsplannen. De norm voor assetmanagement van ISO vraagt om een plan met deze functie binnen het assetmanagementsysteem. Een overzicht van de eisen laat zien waar het plan in de norm past.

Het SAMP is de plek waar je keuzes maakt. Welke assets zijn belangrijk, wat investeer je, en wat laat je liggen? Die keuzes moet je vastleggen, zodat iemand later kan zien waarom je ze maakte. Hoe het plan past in het hele traject naar een certificaat, lees je op de stappenplan-pagina.

Het SAMP is niet hetzelfde als je assetmanagementbeleid. Het beleid zegt wat je wilt. Het SAMP zegt hoe je het gaat bereiken, met doelen, keuzes en middelen.

Wat is een SAMP precies?

Een SAMP is het lange-termijnplan voor je assets. Het langetermijnportfolio beslaat volgens Glocert vaak tien tot dertig jaar, afhankelijk van de levensduur van je assets. Het koppelt drie dingen aan elkaar: de strategie van je organisatie, de doelen voor je assets en de plannen die dat uitvoeren.

Neem een netbeheerder. Zijn strategie zegt: betrouwbare levering, betaalbare tarieven en een verduurzaming van het net. Het SAMP vertaalt dat naar assetdoelen. Bijvoorbeeld: het aantal storingen per jaar terugbrengen, en ouder transformatorvermogen vervangen binnen een bepaalde termijn. Daaruit volgen de onderhouds- en vervangingsplannen per assetgroep.

Wat verwacht de norm van het SAMP?

Volgens Glocert moet het SAMP in elk geval het volgende laten zien:

laten zien hoe de doelen van je organisatie worden omgezet in assetdoelen,
de assetdoelen zelf bevatten,
beschrijven hoe je de plannen per assetgroep opstelt,
aangeven welke rol het assetmanagementsysteem speelt bij het halen van de doelen,
aantonen hoe de plannen onderling en met het SAMP samenhangen.

Glocert noemt het SAMP gedocumenteerde informatie die de norm verplicht stelt. Het plan moet dus worden vastgelegd en bijgehouden.

Het SAMP gaat daarnaast over de strategie voor je assets, een langetermijnportfolio met geplande investeringen, en het budget dat nodig is. Glocert noemt ook een beslisraamwerk en de koppeling met de assetmanagementplannen per groep.

Welke onderdelen bevat een SAMP?

Een SAMP hoeft geen vast format te volgen. Wel vind je in bijna elk plan dezelfde blokken. Een voorbeeldopbouw:

Onderdeel	Wat staat erin	Vraag die het beantwoordt
Uitgangspunten	Organisatiedoelen, wettelijke eisen, klantafspraken	Waarom doen we dit?
Assetdoelen	Meetbare doelen voor de assets, gekoppeld aan de organisatiedoelen	Wat willen we bereiken?
Assetportfolio	Overzicht van de assets, hun staat en hun belang	Wat hebben we?
Risico’s	Belangrijkste risico’s en de aanpak daarvoor	Wat kan misgaan?
Investeringen	Vervangingen en nieuwbouw, met timing en budget	Wat kost het en wanneer?
Plannen per groep	Verwijzing naar de assetmanagementplannen	Wie doet wat?
Monitoring	Hoe je de voortgang meet en wanneer je bijstuurt	Hoe weten we dat het werkt?

Voorbeeld: het SAMP van een waterbedrijf

Dit is een fictief voorbeeld. Waterbedrijf Noordveld beheert gemalen, leidingen en een zuiveringsinstallatie. De directie wil de leveringszekerheid behouden en de kosten van vervanging spreiden.

Het SAMP legt daarvoor een paar beslissingen vast:

Vervangingen gaan op basis van conditie en risico. Leidingen met veel breuken krijgen voorrang, niet de leidingen die alleen oud zijn.
Gemalen krijgen een redundant reservesysteem. Dat kost geld, maar voorkomt uitval bij een storing.
Investeringen worden voor vijf jaar vooruit gepland. Het bedrijf houdt een reserve aan voor onverwachte storingen.
Elk jaar wordt het plan bijgesteld. Een grondige herziening vindt elke drie tot vijf jaar plaats.

Elke beslissing staat in het SAMP met de reden erbij. Zo begrijpt een nieuwe medewerker of een auditor waarom Noordveld het zo doet.

Hoe verhoudt het SAMP zich tot de andere documenten?

Het SAMP staat in het midden. Glocert geeft een globale indruk van de omvang: het beleid is één tot drie pagina’s, het SAMP vijftien tot vijftig pagina’s, en een assetmanagementplan per groep twintig tot meer dan honderd pagina’s. Die aantallen zijn indicaties, geen eis.

Een SAMP dat het beleid gewoon langer herhaalt, bevat weinig keuzes. Zorg dat het SAMP concreet is: welke assets, welke doelen, welk budget en welke termijn.

Een SAMP dat alleen het beleid herhaalt, levert weinig om te controleren op. Zorg dat elke assetdoelstelling terug te voeren is op een doel van je organisatie.

Wie stelt het SAMP vast?

De directie keurt het SAMP goed voordat het gepubliceerd wordt. Glocert noemt die goedkeuring als vaste stap in het opstellen, na overleg met het senior management. Daarna voeren de asset managers en de afdelingen die aan de assets werken het plan uit.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak moet ik mijn SAMP bijwerken?

Glocert adviseert om het SAMP jaarlijks bij te werken met kleine aanpassingen. Elke drie tot vijf jaar hoort een grondige herziening. De norm vraagt om een actueel plan, dus stel een vaste datum vast en leg die vast in je procedures.

Moet het SAMP worden gecertificeerd?

Het SAMP is onderdeel van het assetmanagementsysteem dat de certificerende instelling controleert. Vraag bij je instelling na hoe zij het SAMP beoordeelt. Lees meer over dat traject op de certificeringspagina.

Mag ik het SAMP combineren met een ander plan?

Ja, zolang alle onderdelen die de norm vraagt erin staan. Bij een combinatie met een meerjarenbegroting of een gemeentelijk plan moet je wel duidelijk maken welke delen het SAMP zijn. Een auditor moet die kunnen vinden.

Meer lezen

ISO 55001 overzicht - wat de norm is
Risicogebaseerd onderhoud - hoe je risico’s gebruikt voor prioriteiten
Eisen per hoofdstuk - waar het SAMP in de norm past
NEN 2767 en ISO 55001 - hoe conditiedata het plan voedt