Werkplekinspectie VCA: frequentie, checklist en verslag
Een werkplekinspectie bij VCA is een geplande controle van een werkplek door een operationeel leidinggevende, met een checklist en een verslag. VCA eist minimaal één inspectie per maand per operationele werkplek, en de directie loopt minimaal eenmaal per kwartaal mee. Dat staat in vraag 7.1 van de VCA-checklist 2026/6.1 en geldt voor VCA*, VCA** en VCA Petrochemie.
Werkplekinspecties zijn een van de onderdelen waar de VCA-auditor het eerst naar vraagt, samen met de toolbox meetings. Op deze pagina lees je de exacte eisen van de SSVV , krijg je een checklist om over te nemen en zie je een ingevuld inspectieverslag.
Hoeveel werkplekinspecties per jaar eist VCA?
Het korte antwoord: minimaal twaalf per jaar per operationele werkplek. VCA rekent per werkplek, niet per bedrijf. Twee frequenties zijn verplicht.
| Wie inspecteert? | Minimale frequentie | Bron |
|---|---|---|
| Operationeel leidinggevende (of een operationeel medewerker onder zijn verantwoordelijkheid) | Eenmaal per maand per operationele werkplek | VCA-vraag 7.1 |
| (Operationele) directieleden | Eenmaal per kwartaal deelname aan een werkplekinspectie op een werklocatie | VCA-vraag 7.1 |
Een rekenvoorbeeld. Een schildersbedrijf heeft dit jaar gemiddeld vijf lopende werklocaties. Dan zijn er ongeveer zestig inspecties door leidinggevenden nodig. De directeur loopt daarnaast vier keer per jaar mee, bijvoorbeeld in januari, april, juli en oktober.
Wat als een klus korter dan een maand duurt?
Werk je vooral met korte klussen, dan werk je een eigen inspectieprogramma uit. Volgens de voetnoot bij vraag 7.1 haal je de frequentie dan “naar verhouding”, rekening houdend met de risico’s. Een loodgietersbedrijf met tientallen klussen van een dag inspecteert dan bijvoorbeeld een vast aantal klussen per maand per ploeg, met voorrang voor risicovolle klussen.
Deze frequenties zijn in VCA 2026/6.1 niet veranderd ten opzichte van VCA 2017/6.0. Heb je je systeem op de oude versie ingericht, dan hoef je hier niets aan te passen.
Wat moet er in de VCA-procedure voor werkplekinspecties?
VCA vraagt een procedure. Die hoeft niet lang te zijn, maar moet vier dingen beschrijven:
| Onderdeel van de procedure | Voorbeeldtekst |
|---|---|
| De uitvoering van de inspecties | ”De uitvoerder inspecteert elke werklocatie minimaal eenmaal per maand met formulier WPI-01.” |
| De positieve bevindingen | ”Goede punten worden genoteerd en teruggekoppeld aan de ploeg.” |
| De opvolging van verbeterpunten | ”Elk verbeterpunt krijgt een verantwoordelijke en een termijn in het actieplan.” |
| Het gebruik van de checklist | ”De checklist wordt per inspectie volledig ingevuld; niet van toepassing wordt aangekruist.” |
Let op de positieve bevindingen. VCA vraagt expliciet om ook vast te leggen wat goed gaat. Een inspectie die alleen fouten zoekt, werkt slecht voor de sfeer en voldoet niet aan de eis.
Checklist werkplekinspectie VCA (template)
Hieronder een algemene checklist die je kunt aanpassen aan je eigen werk. Haal punten weg die bij jouw werk nooit spelen en voeg de risico’s uit je RI&E en taak risico analyses toe.
| Nr. | Controlepunt | In orde | Niet in orde | N.v.t. |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Werkplek is opgeruimd, looproutes zijn vrij | ☐ | ☐ | ☐ |
| 2 | Iedereen draagt de voorgeschreven PBM’s | ☐ | ☐ | ☐ |
| 3 | Medewerkers hebben een geldig B-VCA of VOL-VCA diploma | ☐ | ☐ | ☐ |
| 4 | LMRA is uitgevoerd, medewerkers kunnen dat toelichten | ☐ | ☐ | ☐ |
| 5 | TRA en werkvergunning zijn aanwezig en bekend | ☐ | ☐ | ☐ |
| 6 | Ladders, steigers en hoogwerkers zijn gekeurd en veilig opgesteld | ☐ | ☐ | ☐ |
| 7 | Elektrisch gereedschap heeft een geldige keuringssticker | ☐ | ☐ | ☐ |
| 8 | Valbeveiliging is aanwezig bij werken op hoogte | ☐ | ☐ | ☐ |
| 9 | Gevaarlijke stoffen zijn correct opgeslagen en geëtiketteerd | ☐ | ☐ | ☐ |
| 10 | Blusmiddel en EHBO-middelen zijn aanwezig en bereikbaar | ☐ | ☐ | ☐ |
| 11 | Werkzone is afgezet waar nodig | ☐ | ☐ | ☐ |
| 12 | Afval wordt gescheiden en opgeruimd | ☐ | ☐ | ☐ |
| 13 | Medewerkers weten hoe ze een incident of onveilige situatie melden | ☐ | ☐ | ☐ |
| 14 | Gedrag: werken mensen volgens de afspraken, ook zonder toezicht? | ☐ | ☐ | ☐ |
Punt 14 is het lastigste en het belangrijkste. VCA kijkt in hoofdstuk 7 nadrukkelijk naar gedrag en handelingen, niet alleen naar spullen. Praat met de mensen tijdens je ronde en vraag hoe ze het werk aanpakken.
Voorbeeld van een VCA-inspectieverslag
VCA eist dat elk verslag positieve bevindingen, afwijkingen, verbeteracties, verantwoordelijken en een termijn bevat. Zo ziet een ingevuld verslag eruit, voor een fictieve renovatie van een appartementencomplex.
| Veld | Invulling |
|---|---|
| Locatie en datum | Renovatie Parkstraat, 9 oktober 2026, 10:00 |
| Geïnspecteerd door | Uitvoerder P. Vos, samen met directeur H. Mulder (kwartaalronde) |
| Aanwezige ploeg | 4 eigen medewerkers, 2 van de stukadoor |
| Positieve bevindingen | Steiger netjes afgezet en gekeurd; alle medewerkers konden de LMRA uitleggen; afval goed gescheiden |
| Afwijking | Actie | Verantwoordelijk | Termijn | Afgerond |
|---|---|---|---|---|
| Haakse slijper zonder keuringssticker | Direct uit gebruik, laten keuren | P. Vos | Vandaag | 9-10 ✔ |
| Medewerker stukadoor zonder veiligheidsschoenen | Aangesproken, schoenen gehaald; onderaannemer geïnformeerd | P. Vos | Vandaag | 9-10 ✔ |
| Blusser in bouwkeet verlopen | Nieuwe blusser bestellen | Magazijn | 16-10 |
De acties uit alle verslagen komen samen in één actieplan, met daarin de actiepunten, wie ze uitvoert en toetst, en de planning. Dat actieplan is ook een VCA-eis.
Wie mag een werkplekinspectie VCA uitvoeren?
VCA legt de inspectie bij de operationeel leidinggevende: de uitvoerder, voorman of ploegleider. Hij mag het ook overlaten aan een operationeel medewerker, zolang de leidinggevende verantwoordelijk blijft. Dat staat letterlijk in vraag 7.1.
| Rol | Mag inspecteren? | Aandachtspunt |
|---|---|---|
| Uitvoerder of voorman (VOL-VCA) | Ja, dit is de standaard | Plan het vast in, bijvoorbeeld elke eerste week van de maand |
| Ervaren monteur | Ja, onder verantwoordelijkheid van de leidinggevende | Leg vast wie de verantwoordelijke leidinggevende is |
| VGM-functionaris of KAM-coördinator | Mag meelopen, telt niet als vervanging van de leidinggevende | Goed voor kwaliteit en trendanalyse |
| Directielid | Verplicht minimaal eenmaal per kwartaal mee | Kies wisselende locaties |
Een tip: laat monteurs om de beurt meelopen met de uitvoerder. Ze leren kijken met een veiligheidsbril, en de inspectie voelt minder als controle van bovenaf.
Wat wil de VCA-auditor zien bij werkplekinspecties?
De auditor kijkt naar documenten en naar de praktijk. Leg dit klaar voor de audit:
- De procedure voor werkplekinspecties en het inspectieprogramma
- Verslagen van uitgevoerde inspecties, per werklocatie, van de afgelopen periode
- Het actieplan met opvolging van de verbeteracties
- Bewijs dat de directie elk kwartaal heeft meegelopen
Bij de eerste certificering moet je systeem minimaal drie maanden draaien. Dat betekent dus ook drie maanden aan inspectieverslagen. Op de werklocatie kan de auditor medewerkers vragen of en hoe vaak er geïnspecteerd wordt.
Trendanalyse van werkplekinspecties
Voor VCA Petrochemie is er nog een must-vraag: vraag 7.2. Je classificeert je bevindingen en maakt elk jaar een trendanalyse, met acties en opvolging. Voor VCA** is dit een aanvullende vraag.
Een trendanalyse kan simpel zijn. Tel per categorie de afwijkingen van het jaar: PBM, orde en netheid, keuringen, gedrag. Zie je dat “keuringen” steeds terugkomt, dan pak je het keuringssysteem aan in plaats van elke losse sticker. Hoe je termijnen en een register voor gereedschap opzet, lees je bij keuring elektrisch gereedschap volgens NEN 3140. Bespreek de uitkomst in een toolbox meeting en neem hem mee in de directiebeoordeling.
Veelgemaakte fouten bij de werkplekinspectie VCA
- Alleen de eigen werkplaats inspecteren. VCA gaat om operationele werkplekken bij opdrachtgevers.
- Dezelfde checklist zonder aanvinken. Een lijst met alleen vinkjes bij “in orde” oogt ongeloofwaardig.
- Geen opvolging. Een afwijking zonder actie en termijn telt als niet afgehandeld.
- Directie komt niet buiten. De kwartaalronde van de directie is verplicht en wordt vaak vergeten.
Meer informatie
- VCA-eisen - Alle eisen van de checklist uitgelegd
- Toolbox meeting VCA - Bespreek je inspectieresultaten
- Ongevalsonderzoek en bijna-ongevallen melden - Wat je doet als er iets misgaat
- VCA-audit checklist - Welk bewijs leg je klaar?
- VCA-checklist 2026/6.1 (SSVV) - De officiële tekst, hoofdstuk 7