SCIOS Scope 8: inspectie elektrische installaties op arbeidsveiligheid
SCIOS Scope 8 is een inspectie van je vaste elektrische installatie op arbeidsveiligheid, uitgevoerd door een SCIOS-gecertificeerd inspectiebedrijf volgens NEN 3140. Het doel is aantonen dat niemand letsel kan oplopen door de installatie. Scope 8 is niet wettelijk verplicht als label, maar helpt je wel aan je plicht uit het Arbobesluit te voldoen. Gangbaar is eens per drie tot vijf jaar.
SCIOS schrijft dat de inspectie voor Scope 8 en 9 gebaseerd is op NEN 3140, met een vast inspectieplan. Scope 8 is dus geen andere norm, maar een gecertificeerde manier om een NEN 3140-inspectie uit te voeren. Voor brandrisico bestaat een aparte inspectie: SCIOS Scope 10.
Niet jouw bedrijf wordt gecertificeerd, maar het inspectiebedrijf. Jij krijgt een inspectierapport. Dat rapport is je bewijs richting de Arbeidsinspectie, een verzekeraar of een opdrachtgever.
Wat is het verschil tussen een NEN 3140-inspectie en Scope 8?
Elke deskundige mag een NEN 3140-inspectie doen, ook een eigen vakbekwaam persoon. Bij Scope 8 komt daar een laag bovenop. Het inspectiebedrijf is gecertificeerd door een certificatie-instelling, werkt met een vast inspectieplan en zijn inspecteurs worden getoetst.
| NEN 3140-inspectie door eigen VP | SCIOS Scope 8-inspectie | |
|---|---|---|
| Norm | NEN 3140 | NEN 3140 |
| Wie inspecteert? | Eigen vakbekwaam persoon met aanwijzing | Inspecteur van een SCIOS-gecertificeerd bedrijf |
| Inspectieplan | Zelf opgesteld | Vast plan uit de SCIOS-regeling |
| Onafhankelijk? | Nee | Ja |
| Toetsing inspecteur | Door eigen bedrijf | Kennis op basis van NEN 3140 plus een praktijkaudit eens per 18 maanden |
| Geschikt voor | Bedrijven met een eigen technische dienst | Vrijwel elk bedrijf, en als bewijs voor derden |
Is SCIOS Scope 8 verplicht?
Nee, niet als label. De werkgever moet volgens artikel 3 van de Arbowet zorgen voor veilige arbeidsomstandigheden. Het Arbobesluit eist daarnaast veilige installaties (art. 3.4) en keuring door een deskundige (art. 7.4a). Hoe je dat aantoont, mag je zelf kiezen. Voor gereedschap en apparaten is de bijbehorende scope SCIOS Scope 9.
Toch kan iemand anders er wel om vragen. Opdrachtgevers kunnen het in hun inkoopvoorwaarden zetten, en een verzekeraar als Interpolis biedt het aan naast Scope 10. Een Scope 8-rapport is voor hen makkelijk te controleren, omdat de werkwijze vastligt.
Overzicht van de SCIOS-scopes voor elektra
SCIOS kent meer scopes dan alleen elektra. Ook stookinstallaties vallen onder de regeling. Dit zijn de scopes die over elektrische installaties gaan, volgens het overzicht van SCIOS :
| Scope | Waarover | Wanneer heb je het nodig? |
|---|---|---|
| Scope 8 | Elektrische installaties, arbeidsveiligheid | Periodieke inspectie van je vaste installatie |
| Scope 9 | Elektrische arbeidsmiddelen | Keuring van gereedschap en apparaten |
| Scope 10 | Elektrisch materieel op brandrisico (NTA 8220) | Vaak geëist door je brandverzekeraar |
| Scope 11 | Explosieveilige installaties | Bij ruimtes met explosiegevaar (ATEX) |
| Scope 12 | Zonnestroominstallaties (PV) | Bij zonnepanelen op je pand |
Wat wordt gecontroleerd bij een Scope 8-inspectie?
De inspecteur volgt het inspectieplan uit de regeling. In grote lijnen zijn dat dezelfde onderdelen als bij elke NEN 3140-inspectie: een visuele inspectie, metingen en beproevingen. Denk aan isolatieweerstand, de beschermingsleiding en de werking van aardlekschakelaars.
Daarnaast kijkt de inspecteur of je de installatie veilig kunt beheren. Zijn de schema’s actueel? Kun je delen van de installatie herkenbaar afschakelen? Is er een installatieverantwoordelijke aangewezen? De bevindingen krijgen een urgentie, zodat je weet wat eerst moet.
Voorbereiding op een SCIOS Scope 8-inspectie
Een goede voorbereiding scheelt tijd en geld. De prijs hangt vooral af van het aantal verdeelkasten en hoe makkelijk de inspecteur erbij kan. Gebruik deze lijst in de weken ervoor:
| Wat | Waarom | Klaar? |
|---|---|---|
| Actuele schema’s van alle verdeelkasten | Verplicht (art. 3.4 lid 3) en de inspecteur werkt ermee | ☐ |
| Vorig inspectierapport en herstelbewijs | Laat zien wat er sinds de vorige keer is opgelost | ☐ |
| Lijst met wijzigingen sinds de vorige inspectie | Nieuwe groepen, machines, laadpalen | ☐ |
| Toegang tot alle verdeelkasten en technische ruimtes | Sleutels, vrije doorgang | ☐ |
| Afspraak over afschakelen | Sommige metingen vragen een korte onderbreking | ☐ |
| Contactpersoon of IV aanwezig | Voor vragen en het afstemmen van afschakelmomenten | ☐ |
Een voorbeeld. Een drukkerij plant de inspectie op een zaterdag. Dan kan de inspecteur groepen afschakelen zonder dat de persen stilvallen. De IV loopt mee en noteert direct welke bevindingen de eigen monteur kan oplossen.
Na de Scope 8-inspectie
Je krijgt een rapport met bevindingen en hersteltermijnen. Laat de gebreken herstellen door een vakbekwaam persoon en leg vast wie wat wanneer heeft opgelost. Bewaar rapport en herstelbewijs op de arbeidsplaats, want dat eist artikel 7.4a lid 6 van het Arbobesluit.
Plan de volgende inspectie meteen in. De termijn bepaalt je IV. Mkb Servicedesk noemt eens in de drie tot vijf jaar als gangbaar voor Scope 8.
Veelgemaakte fouten bij SCIOS Scope 8
- Scope 8 en Scope 9 verwarren. Scope 8 gaat over de vaste installatie, Scope 9 over gereedschap en apparaten. Je hebt meestal beide nodig.
- Een bedrijf kiezen zonder geldig certificaat. Controleer dat in het SCIOS-register .
- Geen schema’s klaarleggen. De inspecteur moet dan zelf uitzoeken hoe de installatie in elkaar zit, en dat kost uren.
- Het rapport in een la leggen. Een inspectie zonder herstel is geen bewijs van veiligheid.
Wat Scope 8 kost en hoe je met een combinatie met Scope 10 bespaart, lees je bij kosten NEN 3140-inspectie en SCIOS-inspectie.
Veelgestelde vragen over SCIOS Scope 8
Mag mijn eigen elektricien de Scope 8-inspectie doen?
Alleen als zijn bedrijf SCIOS-gecertificeerd is voor Scope 8. Is dat niet zo, dan kan hij nog steeds een NEN 3140-inspectie doen als deskundige. Het rapport heet dan alleen geen Scope 8-rapport, en een opdrachtgever die Scope 8 eist, accepteert het mogelijk niet.
Hoe lang is een Scope 8-rapport geldig?
Er staat geen vaste geldigheid op het rapport. De installatieverantwoordelijke bepaalt de termijn tot de volgende inspectie, op basis van de risico’s. Gangbaar is drie tot vijf jaar. Eist een opdrachtgever of verzekeraar een kortere termijn, dan gaat die voor.
Is Scope 8 hetzelfde als de opleveringskeuring van de installateur?
Nee. Bij oplevering verifieert de installateur zijn eigen werk volgens NEN 1010. Scope 8 is een periodieke inspectie tijdens het gebruik, door een onafhankelijk bedrijf. Het opleveringsrapport is wel een goed startpunt voor de eerste Scope 8-inspectie.
Hoe vind ik een SCIOS-gecertificeerd inspectiebedrijf?
SCIOS houdt op scios.nl een overzicht bij van gecertificeerde bedrijven. Check of het bedrijf voor Scope 8 gecertificeerd is. Vraag bij de offerte ook of het bedrijf Scope 9 en Scope 10 kan meenemen.
Wie certificeert de inspectiebedrijven?
Certificatie-instellingen zoals Kiwa en Bureau Veritas beoordelen of een inspectiebedrijf aan de SCIOS-regeling voldoet. Zij doen ook de praktijkaudits waarbij een auditor met de inspecteur meeloopt.
Verandert Scope 8 door de nieuwe NEN 3140?
NEN legde in 2026 een herziening van NEN 3140 voor ter commentaar. Tot de definitieve versie verschijnt, inspecteren SCIOS-bedrijven volgens NEN 3140:2011+A3:2019. Houd na publicatie het nieuws van SCIOS en je inspectiebedrijf in de gaten.
Meer lezen
- NEN 3140-inspectie - Hoe vaak en wat er wordt gecontroleerd
- SCIOS Scope 10 - De brandrisico-inspectie voor verzekeraars
- NEN 3140-checklist voor werkgevers - Alles op een rij
- SCIOS - Elektrische installaties en arbeidsmiddelen - De regeling voor Scope 8 en 9