NEN 3140 checklist voor werkgevers
Met deze NEN 3140-checklist controleer je in een half uur of je elektrische veiligheid op orde is. Hij volgt de eisen uit artikel 3.4, 3.5 en 7.4a van het Arbobesluit en de werkwijze van NEN 3140. Elke vraag die je met “nee” beantwoordt, is een actiepunt.
De checklist werkt voor elk bedrijf met een elektrische installatie of elektrisch gereedschap, van kantoor tot fabriek. Wil je weten hoe een externe inspectie verloopt? Lees dan NEN 3140-inspectie. Voor de achtergrond bij de Arbo-eisen kun je ook het Arboportaal raadplegen.
Vul de checklist jaarlijks in, en direct na een verbouwing, een nieuwe machine of een wisseling van de installatieverantwoordelijke. Noteer datum en naam. Dan is de checklist zelf ook bewijs dat je je elektrische veiligheid bewaakt.
Op deze NEN 3140-checklist
De checklist bestaat uit zeven blokken. Je kunt ze los afwerken, bijvoorbeeld één blok per week.
IV, WV, VP en VOP schriftelijk aangewezen.
1. Organisatie en aanwijzingenSchema’s, rapporten en het keuringsregister.
2. DocumentatieTermijnen, uitvoering en herstel.
3. Inspectie installatieKeuringen, register en afgekeurd materiaal.
4. Elektrisch gereedschapSpanningsloos werken en toestemming van de IV.
5. Werken aan installatiesScope 10 en zonnepanelen.
6. VerzekeringRI&E, voorlichting en evaluatie.
7. Borging1. Organisatie en aanwijzingen
| Vraag | Ja / nee | Toelichting |
|---|---|---|
| Is er per installatie een installatieverantwoordelijke (IV) schriftelijk aangewezen? | Anders is de werkgever zelf IV. Zie IV en WV | |
| Is er een vervanger voor de IV? | Voor vakantie en ziekte | |
| Zijn werkverantwoordelijken (WV) aangewezen voor werk aan installaties? | Eigen mensen of van de installateur | |
| Heeft iedereen die elektrotechnisch werk doet een VP-aanwijzing? | Zie VP en VOP aanwijzen | |
| Hebben operators en anderen met elektrische taken een VOP-aanwijzing? | Bijvoorbeeld resetten na storing | |
| Staat in elke aanwijzing welke installaties, taken en middelen? | Een algemene aanwijzing is te ruim | |
| Zijn de aanwijzingen getekend en bewaard in het personeelsdossier? | ||
| Is bij een extern IV vastgelegd wat hij doet en hoe hij bereikbaar is? | Contract of overeenkomst |
2. Documentatie van de installatie
| Vraag | Ja / nee | Toelichting |
|---|---|---|
| Zijn er actuele schema’s van alle verdeelkasten? | Verplicht volgens Arbobesluit art. 3.4 lid 3 | |
| Zijn de schema’s bijgewerkt na de laatste verbouwing of uitbreiding? | De meest gevonden bevinding | |
| Is het opleveringsrapport van de installateur (NEN 1010) bewaard? | Zie NEN 1010 en NEN 3140 | |
| Is het laatste inspectierapport op de arbeidsplaats aanwezig? | Arbobesluit art. 7.4a lid 6 | |
| Is er een keuringsregister voor gereedschap en apparaten? | Digitaal of op papier |
3. Inspectie van de vaste installatie
| Vraag | Ja / nee | Toelichting |
|---|---|---|
| Heeft de IV de termijnen voor visuele controle en volledige inspectie vastgelegd? | Zonder vastlegging geldt jaarlijks voor de visuele controle | |
| Is die termijn onderbouwd met de risico’s? | Omgeving, gebruik, ouderdom | |
| Is de laatste inspectie binnen de termijn uitgevoerd? | ||
| Is de inspectie gedaan door een deskundige of SCIOS-gecertificeerd bedrijf? | Zie SCIOS Scope 8 | |
| Zijn alle gebreken uit het rapport hersteld en afgetekend? | Met datum en naam | |
| Is de volgende inspectie al ingepland? |
4. Keuring van elektrisch gereedschap
| Vraag | Ja / nee | Toelichting |
|---|---|---|
| Is al het elektrische gereedschap en zijn alle verlengsnoeren in het register opgenomen? | Ook laders van accugereedschap | |
| Is per categorie een keuringstermijn vastgelegd? | Eens per jaar geldt als veilige ondergrens | |
| Is al het gereedschap binnen de termijn gekeurd? | Zie keuring elektrisch gereedschap | |
| Wordt gereedschap na reparatie gekeurd voordat het terug in gebruik gaat? | Volgens NEN-EN 50678 | |
| Wordt afgekeurd gereedschap direct uit gebruik genomen en gelabeld? | ||
| Controleren gebruikers het gereedschap kort voor gebruik? | Snoer, stekker, behuizing | |
| Wordt gereedschap van onderaannemers op jouw werk gecontroleerd? | Vraag om hun keuringsbewijs |
5. Werken aan en bij installaties
| Vraag | Ja / nee | Toelichting |
|---|---|---|
| Werken medewerkers in principe spanningsloos? | Arbobesluit art. 3.5 lid 3 | |
| Is werken onder spanning alleen toegestaan met aangetoonde noodzaak en uitdrukkelijke opdracht? | Arbobesluit art. 3.5 lid 5 | |
| Vraagt een WV toestemming aan de IV voordat aan de installatie wordt gewerkt? | Ook externe installateurs | |
| Zijn er middelen om installaties af te schakelen en te vergrendelen? | Bijvoorbeeld hangsloten en labels | |
| Hebben medewerkers de juiste PBM’s en geïsoleerd gereedschap? | Volgens hun aanwijzing | |
| Zijn kasten afgesloten en alleen toegankelijk voor bevoegden? |
6. Verzekering en brandrisico
| Vraag | Ja / nee | Toelichting |
|---|---|---|
| Weet je of je brandverzekering een Scope 10-inspectie eist? | Staat in de polis. Zie SCIOS Scope 10 | |
| Is de Scope 10-inspectie binnen de termijn uit de polis gedaan? | Gangbaar is 3 tot 5 jaar | |
| Zijn de gebreken binnen de termijn van de verzekeraar hersteld? | ||
| Heb je zonnepanelen, en zo ja, is er een Scope 12-inspectie? | Vraag je verzekeraar of dat nodig is | |
| Heb je een batterijsysteem voor energieopslag, en weet de inspecteur daarvan? | Valt sinds 2026 als module onder Scope 10 |
7. Borging en verbetering
| Vraag | Ja / nee | Toelichting |
|---|---|---|
| Staan elektrische risico’s in je RI&E en plan van aanpak? | Zie RI&E en ISO 45001 | |
| Krijgen nieuwe medewerkers uitleg over elektrische veiligheid? | Bijvoorbeeld in een toolbox meeting | |
| Worden (bijna-)ongevallen met elektriciteit gemeld en onderzocht? | ||
| Bespreekt de directie jaarlijks de inspectieresultaten? | Bijvoorbeeld in de directiebeoordeling | |
| Is bekend wanneer de nieuwe NEN 3140 verschijnt en wat dat voor jou betekent? | Een herziening is in voorbereiding |
Wat doe je met de uitkomst van de NEN 3140-checklist?
Zet elk “nee” in een actielijst met een verantwoordelijke en een datum. Begin bij blok 1 en 5: zonder aanwijzingen en veilige werkwijze helpt een goede inspectie weinig. Een ontbrekende inspectie of keuring regel je daarna met een offerte. Wat dat kost, staat bij kosten NEN 3140-inspectie.
Werk je met VCA of ISO 45001? Neem de checklist dan op in je interne audit. Een auditor ziet graag dat je zelf controleert, niet alleen een extern rapport hebt.
Meer lezen
- Wat is NEN 3140? - De norm in het kort
- NEN 3140-inspectie - Hoe vaak en wat er wordt gecontroleerd
- VP en VOP aanwijzen - Met voorbeeld-aanwijzingsbrief
- Werkplekinspectie VCA - Controle op de werkvloer