ISO 22000 checklist: controlepunten met bewijs
Een ISO 22000 checklist helpt je vóór de audit na te gaan of je voor elk onderdeel van het voedselveiligheidsmanagementsysteem (FSMS) bewijs hebt. Het gaat om aantoonbaar bewijs, niet om een vinkje: per controlepunt noteer je welk document, welke registratie of welke werkwijze op de vloer de auditor wil zien. De norm zelf is de maatstaf; de ISO 22000:2018 bepaalt wat er moet, en deze checklist vertaalt dat naar praktijkvragen. De indeling is een praktische werkindeling en volgt niet de clausules van de norm. Voor de volledige eisen lees je eisen van de norm, voor het verloop van de audit het auditproces.
Een checklist beoordeelt niet of je certificeerbaar bent. Hij laat zien waar bewijs ontbreekt. Gaten die je vindt, zijn de eerste stap van je verbeterplan.
ISO 22000 checklist in het kort
| Onderdeel | Wat je controleert | Typisch bewijs |
|---|---|---|
| Context en scope | Is de scope scherp en kloppen producten en locaties? | Scopedocument, procesbeschrijving |
| Leiding en verantwoordelijkheden | Wie beslist, wie voert uit, wie is aanspreekbaar? | Organogram, taakomschrijving, voedselveiligheidsbeleid |
| HACCP en gevarenanalyse | Is de analyse actueel en zijn CCP’s (kritische beheerspunten) en OPRP’s (operationele basisvoorwaarden) onderbouwd? | Gevarenanalyse, beslisboom, beheersplannen |
| PRP’s (basisprogramma’s voor hygiëne) | Zijn basisvoorwaarden uitgevoerd en geregistreerd? | Schoonmaakplannen, pest control-rapporten, onderhoudslogs |
| Traceerbaarheid en recall | Kun je vooruit en achteruit traceren en terugroepen? | Traceerbaarheidsoefening, recallprocedure |
| Leveranciers | Zijn leveranciers beoordeeld en goedgekeurd? | Goedgekeurdelijst, specificaties, beoordelingen |
| Afwijkingen en verbetering | Worden afwijkingen gemeld, opgelost en teruggekeken? | Afwijkingenregister, formulieren voor corrigerende en preventieve acties (CAPA) |
| Interne audit en management review | Gebeurt de evaluatie en worden er besluiten genomen? | Auditplan, verslag, notulen directiebeoordeling |
Hoe gebruik je deze checklist?
Verdeel de checklist per verantwoordelijke
Geef elk blok aan één eigenaar: kwaliteit, productie, inkoop of logistiek. Een checklist die bij niemand ligt, blijft liggen.
Zoek het bewijs, niet het verhaal
Vraag bij elk controlepunt: welk document of welke registratie laat dit zien, en is die van de afgelopen maanden? Een procedure die bestaat maar nooit is ingevuld, is geen bewijs.
Markeer gaten met “ja”, “deels” of “nee”
“Deels” is het lastigst. Schrijf erbij wat ontbreekt. Gaten zet je in het verbeterplan, met een eigenaar en een datum.
Checklist per onderdeel
Context en scope
| Controlepunt | Bewijs dat de auditor wil zien | Status |
|---|---|---|
| Scope beschrijft producten, processen en locaties | Scopedocument dat overeenkomt met de werkelijke activiteiten | ja / deels / nee |
| Uitbestede processen zijn benoemd | Lijst met uitbestede activiteiten en het beheer daarvan | ja / deels / nee |
| Relevante externe en interne eisen zijn bekend | Overzicht van klanteisen, wetgeving en normen | ja / deels / nee |
Leiding en voedselveiligheidsteam
| Controlepunt | Bewijs dat de auditor wil zien | Status |
|---|---|---|
| Voedselveiligheidsbeleid is vastgesteld en bekend | Ondertekend beleid, aantoonbaar gecommuniceerd | ja / deels / nee |
| Taken en bevoegdheden zijn belegd | Taakomschrijvingen, organogram, vervangingsregeling | ja / deels / nee |
| Teamleden hebben de juiste kennis | Opleidingsregistratie, bekwaamheidseisen | ja / deels / nee |
HACCP en gevarenanalyse
| Controlepunt | Bewijs dat de auditor wil zien | Status |
|---|---|---|
| Gevaren zijn per processtap geïdentificeerd | Gevarenanalyse met biologische, chemische, fysische en allergene gevaren | ja / deels / nee |
| CCP’s en OPRP’s zijn onderbouwd | Beslisboom of motivatie per punt | ja / deels / nee |
| Grenswaarden en monitoring zijn vastgelegd | Beheersplan met grenswaarde, meetmethode en frequentie | ja / deels / nee |
| Analyse is bijgewerkt na wijzigingen | Versiegeschiedenis en koppeling aan wijzigingsmeldingen | ja / deels / nee |
HACCP staat voor Hazard Analysis and Critical Control Points, PRP voor prerequisite programme (basisprogramma). Zie HACCP en PRP’s binnen ISO 22000 voor de uitleg van CCP en OPRP.
PRP’s (basisvoorwaarden)
| Controlepunt | Bewijs dat de auditor wil zien | Status |
|---|---|---|
| Schoonmaak en desinfectie zijn uitgevoerd | Schoonmaakplannen met afgetekende uitvoering | ja / deels / nee |
| Ongediertebeheersing is actief | Rapporten, plattegrond met vallen, corrigerende acties | ja / deels / nee |
| Onderhoud van apparatuur is gepland | Onderhoudsplan en afgeronde werkbonnen | ja / deels / nee |
| Persoonlijke hygiëne wordt bewaakt | Instructies, steekproeven, afwijkingen | ja / deels / nee |
Traceerbaarheid en recall
| Controlepunt | Bewijs dat de auditor wil zien | Status |
|---|---|---|
| Partijnummers lopen van grondstof tot eindproduct | Voorbeeld van een partij die je vooruit en achteruit volgt | ja / deels / nee |
| Recallprocedure is vastgesteld en bekend | Procedure met verantwoordelijken en contactlijsten | ja / deels / nee |
| Een traceerbaarheidsoefening is uitgevoerd | Verslag met tijd en resultaat | ja / deels / nee |
Hoe je zo’n oefening opzet, lees je op de pagina mock recall bij ISO 22000.
Leveranciers
| Controlepunt | Bewijs dat de auditor wil zien | Status |
|---|---|---|
| Leveranciers zijn beoordeeld voor goedkeuring | Beoordelingsformulier met criteria en besluit | ja / deels / nee |
| Specificaties zijn vastgelegd | Ondertekende specificaties of certificaten | ja / deels / nee |
| Prestaties worden periodiek herbeoordeeld | Reviewregistratie met vervolgacties | ja / deels / nee |
Afwijkingen en verbetering
| Controlepunt | Bewijs dat de auditor wil zien | Status |
|---|---|---|
| Afwijkingen worden gemeld en geregistreerd | Register met datum, omschrijving en verantwoordelijke | ja / deels / nee |
| Oorzaak is onderzocht | Oorzaakanalyse per afwijking, niet alleen de symptoombestrijding | ja / deels / nee |
| Corrigerende acties zijn gecontroleerd op effect | Opvolging en afsluiting met bewijs | ja / deels / nee |
Hoe afwijkingen in de audit worden gewaardeerd, staat op de pagina over major en minor afwijkingen.
Interne audit en management review
| Controlepunt | Bewijs dat de auditor wil zien | Status |
|---|---|---|
| Interne audits zijn gepland en uitgevoerd | Auditplan en verslagen van de afgelopen periode | ja / deels / nee |
| Management review is gehouden | Notulen met besluiten over prestaties en verbeteringen | ja / deels / nee |
| Besluiten worden opgevolgd | Actielijst met status en afsluitdatum | ja / deels / nee |
Voorbeeld: een uitgewerkte regel
Fictief voorbeeld van een bakkerij met een verpakkingslijn voor brood. Controlepunt: “CCP-monitoring is aantoonbaar uitgevoerd.”
| Element | Invulling |
|---|---|
| Controlepunt | Metaaldetectie na de verpakkingslijn wordt bij elke ploegstart gecontroleerd |
| Bewijs | Registratie met datum, tijd, testdeeltjes, uitslag en paraaf van de operator |
| Status | Deels: registraties tot en met week 14 compleet, daarna drie dagen zonder paraaf |
| Gat | Ploegoverdracht heeft geen aparte controle voor de detector |
| Actie | Controle opnemen in de ploegstartlijst, eigenaar productieleider, uiterlijk twee weken later |
Zo’n regel wordt bruikbaar als je het gat concreet maakt. “Monitoring verbeteren” is geen actie.
Veelgemaakte fouten met de checklist
- Alles op “ja” zetten zonder bewijs te controleren.
- Een procedure als bewijs zien, terwijl de registratie ontbreekt.
- De checklist eenmalig invullen en daarna nooit meer bijwerken.
- Alleen documenten nalopen en de vloer overslaan. De auditor kijkt ook naar wat medewerkers doen.
- Gaten melden zonder oorzaak en zonder eigenaar.
Meer informatie
Officiële referenties
- ISO 22000:2018 - Food safety management systems
- FSSC 22000 Scheme Version 7.0 (mei 2026) , voor de beoordeling van afwijkingen en de auditpraktijk