Wat is NEN 3140?

NEN 3140 is de Nederlandse norm voor de veilige bedrijfsvoering van elektrische installaties en elektrische arbeidsmiddelen op laagspanning. De norm beschrijft hoe je installaties beheert, hoe vaak je ze inspecteert en wie eraan mag werken. De geldende versie is NEN 3140:2011+A3:2019 , uitgegeven door NEN.

NEN 3140 is geen certificaat voor je bedrijf. Wat een certificaat wel betekent, lees je op NEN 3140 certificaat. Het is de gangbare invulling van artikel 3.4 en 3.5 van het Arbobesluit : installaties moeten veilig zijn en alleen deskundige, voldoende onderrichte en bevoegde werknemers mogen eraan werken. Je toont dat aan met een periodieke NEN 3140-inspectie en met schriftelijke aanwijzingen van VP’s en VOP’s.

Kort gezegd: NEN 3140 is een werkwijze, geen keurmerk. Je regelt wie verantwoordelijk is, je laat installaties en gereedschap inspecteren en je legt vast wie wat mag doen.

NEN 3140 in het kort


Wat is het?	Norm voor beheer, gebruik, inspectie van en werken aan elektrische installaties en arbeidsmiddelen
Spanningsbereik	Tot 1000 V wisselspanning en 1500 V gelijkspanning
Voor wie?	Elke werkgever met een elektrische installatie of elektrisch gereedschap
Verplicht?	De Arbo-eisen wel. NEN 3140 is de gangbare manier om eraan te voldoen
Certificaat?	Nee. Inspectiebedrijven zijn wel SCIOS -gecertificeerd
Huidige versie	NEN 3140:2011+A3:2019, een herziening ligt klaar als ontwerp
Europese basis	NEN-EN 50110-1
Hoogspanning	Valt onder NEN 3840

Wat regelt NEN 3140 voor werkgevers?

De norm draait om drie dingen. Ten eerste de organisatie: wie is installatieverantwoordelijke en werkverantwoordelijke, en wie is aangewezen als vakbekwaam of voldoende onderricht persoon. Ten tweede de inspectie van de vaste installatie en de keuring van elektrisch gereedschap. Ten derde de werkwijze: in principe werk je spanningsloos.

Een metaalbedrijf met 25 medewerkers wijst bijvoorbeeld het hoofd technische dienst aan als installatieverantwoordelijke. Het laat de installatie elke vier jaar inspecteren, keurt het handgereedschap jaarlijks en geeft twee operators een VOP-aanwijzing voor het resetten van machines.

Is NEN 3140 verplicht?

De wet noemt NEN 3140 niet bij naam. Per situatie uitgewerkt staat het op Is NEN 3140 verplicht?. Het Arbobesluit eist wel dat installaties veilig zijn, dat er actuele schema’s zijn (artikel 3.4) en dat arbeidsmiddelen zo vaak als nodig worden gekeurd (artikel 7.4a). Techniek Nederland noemt NEN 3140 de praktische vertaling van die regels. De Nederlandse Arbeidsinspectie kan een waarschuwing of boete geven als je het niet regelt.

Daarnaast eisen veel verzekeraars een SCIOS Scope 10-inspectie op brandrisico. Dat is een aparte inspectie, met een ander doel dan de NEN 3140-inspectie.

NEN 3140, NEN 1010 en SCIOS

NEN 1010 gaat over de aanleg van een installatie, NEN 3140 over het beheer daarna. SCIOS is de certificatieregeling voor de bedrijven die inspecteren: Scope 8 voor arbeidsveiligheid volgens NEN 3140, Scope 10 voor brandrisico.

Komt er een nieuwe NEN 3140?

Ja. NEN legde in 2026 een herziene NEN 3140 voor ter commentaar, afgestemd op de vernieuwde Europese norm EN 50110-1. Reageren kon tot 7 juli 2026, meldt NEN . Tot de definitieve versie verschijnt, blijft NEN 3140:2011+A3:2019 de norm.

Alles over NEN 3140 op een rij

Hoe vaak je inspecteert en wat er wordt gecontroleerd.

NEN 3140-inspectie

De gecertificeerde inspectie op arbeidsveiligheid.

SCIOS Scope 8

De brandrisico-inspectie die verzekeraars vragen.

SCIOS Scope 10

Frequentie, register en wie mag keuren.

Keuring elektrisch gereedschap

Prijsindicaties voor NEN 3140, Scope 8, 9 en 10.

Kosten inspectie

Wie is verantwoordelijk voor installatie en werk?

IV en WV

Met een voorbeeld-aanwijzingsbrief om over te nemen.

VP en VOP aanwijzen

Aanleg tegenover beheer, en wie welke norm gebruikt.

NEN 1010 vs NEN 3140

Controleer zelf of je elektrische veiligheid op orde is.

NEN 3140-checklist

Wat de wet vraagt, per situatie uitgewerkt.

Is NEN 3140 verplicht?

Welk papier bewijst wat, en wat je kunt laten zien.

NEN 3140 certificaat

Welke bevoegdheid je nodig hebt om gereedschap te keuren.

NEN 3140 keurmeester

De keuring van elektrische arbeidsmiddelen, en hoe die verschilt van Scope 8.

SCIOS Scope 9

Wat een cursus voor een VP of VOP moet behandelen.

NEN 3140-cursus

Welke leerstof je kent en hoe je je voorbereidt.

NEN 3140 proefexamen

De vijf veiligheidsregels, met een voorbeeld.

Spanningsloos werken

Testknop, registratie en wat je doet als hij niet schakelt.

Aardlekschakelaar testen

Bronnen

Hulp nodig bij NEN 3140 / SCIOS-inspectie?Vertel waar je tegenaan loopt. We bekijken je vraag en bespreken welke vervolgstap past. Je aanvraag is gratis en vrijblijvend.

Bespreek je situatie