BRL 100: het F-gassen bedrijfscertificaat
BRL 100 is de beoordelingsrichtlijn voor het bedrijfscertificaat F-gassen. Een installatie- of onderhoudsbedrijf dat voor klanten werkt aan koel-, klimaat- of warmtepompinstallaties met F-gassen of natuurlijke koudemiddelen, moet dit certificaat hebben. Sinds 1 september 2026 geldt BRL 100 versie 3.0 , met een overgangsregeling voor bedrijven die al gecertificeerd zijn.
Het bedrijfscertificaat staat niet los van de monteurs. Je laat zien dat je genoeg medewerkers hebt met een geldig F-gassen persoonscertificaat, dat je gereedschap klopt en dat je koudemiddel netjes registreert. Rijkswaterstaat beheert de richtlijn namens het ministerie van Klimaat en Groene Groei. De wettelijke basis is de F-gassenverordening (EU) 2024/573.
BRL 100 in één zin: een onafhankelijke instelling heeft vastgesteld dat jouw bedrijf maatregelen neemt om lekken van F-gassen te voorkomen en veilig werkt met natuurlijke koudemiddelen.
Wie moet BRL 100-gecertificeerd zijn?
BRL 100 geldt voor bedrijven die voor derden installeren, onderhouden, repareren of buiten gebruik stellen. Het gaat om deze apparatuur:
- stationaire koel-, klimaat- en warmtepompinstallaties
- organische Rankine-cycli en stationaire brandbeveiliging met F-gassen
- koelunits van koelwagens, koelaanhangers, koelcontainers en gekoelde treinwagons
Een zzp’er die dit werk doet, heeft naast zijn eigen persoonscertificaat ook een BRL 100-certificaat nodig. Zie F-gassen monteur als zzp’er voor de details. Een bedrijf met een koelinstallatie voor eigen gebruik heeft geen BRL 100 nodig, want het werkt niet voor derden. Werkt de eigen technische dienst aan het koudemiddelcircuit, dan hebben die medewerkers wel een persoonscertificaat nodig. Een bedrijf dat werk uitbesteedt, moet eerst controleren of de onderaannemer de juiste certificaten heeft.
De deelgebieden van BRL 100 versie 3.0
Niet elk bedrijf werkt met alle koudemiddelen. Ammoniak vraagt andere veiligheidsmaatregelen dan een kleine propaaninstallatie. Daarom kies je deelgebieden.
| Deelgebied | Koudemiddelen | Typisch bedrijf |
|---|---|---|
| I | F-gassen, koolwaterstoffen (zoals propaan, R290) en alternatieve blusgassen | Airco- en warmtepompinstallateur, commerciële koeltechniek |
| II | CO2 (R744) | Koeltechniek voor supermarkten en distributiecentra |
| III | Ammoniak (NH3, R717) | Industriële koeling, voedingsmiddelenindustrie |
Je begint altijd met het algemene deel van BRL 100 en voegt de deelgebieden toe die bij je werk passen. Breid je later uit, bijvoorbeeld naar CO2, dan volgt een aparte uitbreidingsaudit.
Wat eist BRL 100 van je bedrijf?
De richtlijn gaat over vier dingen: mensen, gereedschap, registratie en werkwijze. Deze tabel laat zien wat de auditor bij elke eis wil zien.
| Eis | Wat de auditor wil zien | Voorbeeld van bewijs |
|---|---|---|
| Gecertificeerd personeel | Genoeg monteurs met het juiste BRL 200-certificaat voor je deelgebieden | Lijst monteurs met categorie, certificaatnummer en vervaldatum |
| Gereedschap en meetmiddelen | Lekdetectoren, weegschalen en manometers die werken en gekalibreerd zijn | Kalibratieoverzicht met datums en certificaten |
| Registratie koudemiddel | Wat je inkoopt, vult, terugwint en afvoert, per installatie | Werkbonnen, inkoopfacturen, afvoerbonnen |
| Lekpreventie | Werkinstructies voor lekcontrole, vullen en terugwinnen | Werkinstructie lekcontrole met stappen en criteria |
| Veiligheid | Regels voor brandbare, giftige of hogedrukkoudemiddelen | Risico-inventarisatie, instructie werken met propaan |
| Kwaliteitssysteem | Procedures die samen een werkend systeem vormen | Kwaliteitshandboek of procedureset |
Je hebt geen dik handboek nodig. Een installatiebedrijf met vijf monteurs heeft vaak genoeg aan een paar procedures, een kalibratielijst en goed ingevulde werkbonnen. Wil je weten hoe je zo’n handboek opzet, kijk dan naar het kwaliteitshandboek bij ISO 9001.
Voorbeeld: registratie van één klus
Een ingevulde werkbon voor een onderhoudsbeurt ziet er bijvoorbeeld zo uit:
| Veld | Ingevuld |
|---|---|
| Datum en klant | 14-10-2026, Bakkerij De Korenaar, Zwolle |
| Installatie | Koelcel, 6,0 kg R449A, serienummer KC-2231 |
| Werk | Lekcontrole en vervangen filterdroger |
| Koudemiddel teruggewonnen | 5,8 kg R449A, in cilinder C-118 |
| Koudemiddel bijgevuld | 6,0 kg R449A (5,8 kg teruggewonnen + 0,2 kg nieuw) |
| Monteur | J. Bakker, persoonscertificaat A1, nummer … |
| Bedrijf | Koeltechniek Zwolle B.V., BRL 100, nummer … |
Dezelfde gegevens gaan naar het logboek van de klant. Zo kan de auditor de koudemiddelstroom van inkoop tot afvoer volgen.
Hoe verloopt de BRL 100-certificering?
Het traject bij een certificerende instelling verloopt in vijf stappen. Kiwa beschrijft het zo, en bij andere instellingen gaat het vergelijkbaar.
Intake en offerte
Je vertelt welke deelgebieden je nodig hebt. De instelling maakt een offerte op maat.
Initiële beoordeling
De auditor toetst je kwaliteitssysteem aan BRL 100. Gaat het goed, dan krijg je een voorlopig certificaat.
Inspectie binnen 6 maanden
De auditor kijkt mee bij echt werk. Voldoe je, dan krijg je het definitieve certificaat.
Registratie in het CRT
De instelling zet je certificaat in het Centraal Register Techniek . Dat is wettelijk verplicht.
Periodieke inspecties
Daarna volgen inspecties, bij Kiwa minstens eens per 24 maanden.
Hoe een eerste audit in het algemeen verloopt, lees je bij de initiële audit. Wat het kost, staat op kosten BRL 100 en persoonscertificaat.
Overgang van BRL 100 versie 2.0 naar 3.0
BRL 100 versie 3.0 is op 8 december 2025 gepubliceerd. De nieuwe versie breidt de certificering uit naar natuurlijke koudemiddelen. Dit zijn de data die tellen:
| Datum | Wat er gebeurt |
|---|---|
| 31 augustus 2026 | BRL 100 versie 3.0 treedt in werking. Nieuwe aanvragen worden alleen nog op 3.0 beoordeeld |
| Eerste reguliere audit daarna | Wordt een transitie-audit. Die vervangt de gewone audit, dus geen extra audit |
| 31 augustus 2028 | BRL 100 versie 2.0 vervalt. Certificaten op 2.0 blijven tot die datum geldig |
| 30 november 2028 | Uiterste hersteltermijn voor bedrijven met afwijkingen aan het eind van de overgang |
De volledige regeling staat in de toelichting op de overgangsregeling . Zijn je monteurs nog niet allemaal omgeschoold? Als ze aantoonbaar zijn ingeschreven voor opleiding en examen, is dat niet direct een ernstige tekortkoming.
Bij welke instelling haal je BRL 100?
Je kiest zelf een certificerende instelling. Die moet door de Raad voor Accreditatie (RvA) geaccrediteerd zijn volgens NEN-EN-ISO/IEC 17065. IPLO noemt Bureau Veritas, CIBV, DEKRA, ECH-groep, Kiwa en SGS INTRON. Een ander schema telt alleen mee als de minister het gelijkwaardig heeft verklaard, zoals bij het STEK-certificaat.
Twijfel je tussen instellingen? Lees een certificerende instantie kiezen en wat accreditatie betekent.
Veelgemaakte fouten bij BRL 100
- Certificaten van monteurs verlopen ongemerkt. Houd een lijst bij met vervaldatums en plan examens ruim vóór 12 maart 2029.
- Gereedschap zonder kalibratiebewijs. Een lekdetector die werkt maar niet gekalibreerd is, levert een afwijking op.
- Koudemiddel dat nergens heen gaat. Je kocht 40 kg in, vulde 25 kg bij en voerde 5 kg af. Waar is de rest? De auditor rekent dit na.
- Uitbesteden zonder controle. Huur je een zzp’er in, check dan zijn certificaten in het CRT en bewaar die check.
- Verkeerde deelgebieden. Je doet ook CO2-installaties, maar je certificaat dekt alleen deelgebied I.
Wat als je geen BRL 100 hebt?
Zonder geldig bedrijfscertificaat mag je dit werk niet doen. De ILT kan een last onder dwangsom of een boete opleggen. Opdrachtgevers controleren ook steeds vaker in het CRT, net zoals ze andere certificaten controleren. Begin dus op tijd: van intake tot definitief certificaat kost minstens enkele maanden.