Accreditatie uitgelegd: wat is het en waarom telt het?
Accreditatie en certificatie klinken hetzelfde maar zijn iets heel anders. Als je een ISO-certificaat haalt, word jij gecertificeerd. De certificerende instantie die dat certificaat uitreikt, moet zelf geaccrediteerd zijn. Op deze pagina leggen we dat onderscheid uit en laten we zien waarom accreditatie bepaalt of je certificaat werkelijk iets waard is.
De Raad voor Accreditatie (RvA) is in Nederland de officiële instantie die certificerende instanties (CI’s) beoordeelt en accrediteert. De RvA is aangewezen door de Nederlandse overheid en is lid van Europese (EA) en wereldwijde (GAC, voorheen IAF) netwerken. Wil je weten hoe je een geldig certificaat van een CI controleert, lees dan certificaat controleren.
Het verschil: certificatie vs. accreditatie
| Certificatie | Accreditatie | |
|---|---|---|
| Wie ontvangt het? | Jouw organisatie | De certificerende instantie |
| Wie verstrekt het? | De certificerende instantie (CI) | De Raad voor Accreditatie (RvA) |
| Waartegen getoetst? | Een ISO-norm (bijv. ISO 9001) | ISO/IEC 17021: eisen voor CI’s |
| Doel | Aantonen dat jouw systeem voldoet | Aantonen dat de CI competent en onpartijdig is |
Simpel gezegd: de RvA controleert de controleurs. Een CI die geaccrediteerd is, heeft bewezen dat ze audits uitvoeren volgens de internationale norm ISO/IEC 17021 . Dat is de basis voor vertrouwen in het certificaat.
Wat toetst de RvA bij een CI?
De RvA beoordeelt certificerende instanties op een reeks criteria.
| Criterium | Wat de RvA beoordeelt |
|---|---|
| Competentie van auditoren | Hebben de auditoren kennis van de norm en de sector? |
| Onpartijdigheid | Is er geen belangenverstrengeling? |
| Consistentie | Worden audits overal op dezelfde manier uitgevoerd? |
| Documentatie en rapportage | Zijn de auditprocedures en -rapporten op orde? |
| Interne kwaliteitsbewaking | Bewaakt de CI zelf de kwaliteit van haar werk? |
De RvA beoordeelt CI’s periodiek opnieuw. Een accreditatie is dus geen eenmalige stempel maar een doorlopende relatie. Als een CI tekortschiet, kan de RvA de accreditatie schorsen of intrekken.
Waarom accreditatie telt bij de CI-keuze
Een certificaat van een niet-geaccrediteerde partij wordt niet erkend door:
- Klanten en opdrachtgevers die ISO-certificatie vereisen
- Toezichthouders en overheden die accreditatie als voorwaarde stellen
- Aanbestedingen waarbij een geldig certificaat is vereist
Je betaalt dan voor een certificaat dat zijn doel niet bereikt. De wet schrijft in sommige gevallen accreditatie voor, bijvoorbeeld bij keuringsinstanties voor voertuigen of laboratoria. Bij ISO-managementsysteemnormen is het geen wettelijke eis, maar de markt verwacht het.
Europees en internationaal erkend
Nederland erkent de accreditatie van andere Europese landen via de European co-operation for Accreditation (EA). Wereldwijd loopt dat sinds 2026 via de Global Accreditation Cooperation (GAC, voorheen IAF). Een certificaat van een geaccrediteerde CI in Duitsland of het Verenigd Koninkrijk is daardoor ook in Nederland erkend, en omgekeerd.
Op het certificaat staat doorgaans het logo van de nationale accreditatie-instelling en het IAF-logo als bewijs van internationale erkenning. Meer over buitenlandse certificaten lees je bij certificaat controleren.
Praktisch: hoe check je de accreditatie?
- Ga naar rva.nl/alle-geaccrediteerden
- Zoek op de naam van de CI
- Controleer of de norm die voor jou relevant is, in hun scope staat
Elk geaccrediteerd CI heeft een uniek RvA-nummer dat op het certificaat vermeld staat. Als dat nummer niet terugkomt in de database, klopt er iets niet.
Meer over het kiezen van een betrouwbare CI lees je op certificerende instantie kiezen.