ViA-verplichting: trede 3 op de Veiligheidsladder
ViA staat voor Veiligheid in Aanbestedingen. Het is een afspraak van opdrachtgevers en opdrachtnemers in de bouw om veiligheid mee te wegen bij aanbestedingen. Vanaf 1 juli 2026 vraagt ViA minimaal trede 3 op de Veiligheidsladder voor contracten vanaf 100.000 euro.
ViA komt voort uit de Governance Code Veiligheid in de Bouw (GCVB) , een samenwerkingsverband van grote opdrachtgevers en aannemers. De huidige versie is de handreiking ViA 3.0 , beschreven door PIANOo , het expertisecentrum aanbesteden. ViA is geen wet, maar wie meedingt naar opdrachten van aangesloten opdrachtgevers krijgt er vrijwel zeker mee te maken.
Wat verandert er op 1 juli 2026?
Vanaf 1 juli 2026 wordt trede 3 het minimum binnen ViA. Daarvoor lag de eis lager en hing die af van de risicoklasse van het werk. Vaak volstond een lichtere zelfbeoordeling of trede 2. De nieuwe afspraak harmoniseert dit naar trede 3 als ondergrens.
| Voor 1 juli 2026 | Vanaf 1 juli 2026 | |
|---|---|---|
| Minimumeis | Afhankelijk van risicoklasse | Trede 3 (berekenend) |
| Instrument | Ook SAQ / zelfbeoordeling | SCL Original, SCL of SCL Light |
| Drempelbedrag | Wisselend | Contracten vanaf 100.000 euro |
De Approved Self Assessment (ASA) is in ViA 3.0 geschrapt als aanvaard instrument. ASA bestaat nog wel als SCL-product, maar telt niet meer mee voor een ViA-eis. Voor ViA heb je SCL Original, SCL of SCL Light nodig.
Voor wie geldt de ViA-eis?
De ViA-eis geldt voor opdrachtnemers, leveranciers en adviesbureaus die werken voor opdrachtgevers die zich aan de Governance Code hebben verbonden. De grens ligt bij contracten vanaf 100.000 euro. Onder dat bedrag kan een opdrachtgever soepeler zijn, maar dat verschilt per partij.
Een voorbeeld. Een grondverzetbedrijf schrijft in op een raamcontract van een waterschap ter waarde van 400.000 euro. Het contract valt onder ViA, dus moet het bedrijf trede 3 kunnen aantonen. Een adviesbureau dat voor 60.000 euro een ontwerp levert, kan onder de drempel vallen, afhankelijk van de aanbesteding.
Welke opdrachtgevers vragen ViA?
Steeds meer publieke opdrachtgevers hebben de Governance Code onderschreven. De eisen verschillen per partij en kunnen per branche hoger liggen dan trede 3. Controleer altijd bij je opdrachtgever wat precies gevraagd wordt.
| Opdrachtgever | Veelgevraagde trede |
|---|---|
| ProRail | Trede 3, voor sommige branches trede 4 |
| Rijkswaterstaat | Trede 3 (via ViA) |
| TenneT | Veiligheidsladder als harde eis |
| Waterschappen | Trede 3 (via ViA) |
| Provincies | Trede 3 (via ViA) |
ProRail zelf zit op trede 4. Voor risicovolle branches zoals werkplekbeveiliging en kabel- en boorwerk vraagt ProRail trede 4 van aannemers. Lees meer over de eisen per opdrachtgever op de pagina voor de bouw en infra.
Wat als je nog geen trede 3 hebt?
Veel bedrijven halen trede 3 niet van de ene op de andere dag. Cultuur verander je niet in een maand. Begin daarom op tijd, zeker met de deadline van 1 juli 2026 in zicht.
De route is vaak: nulmeting, gap-analyse, verbeteren, en dan de audit. Voor kleinere bedrijven biedt SCL Light een lichtere instap naar trede 3. Het hele traject staat in het stappenplan.
Bij een aanbesteding hoef je trede 3 niet altijd al op de inschrijfdatum te hebben. Sommige opdrachtgevers geven een termijn na gunning om de trede aan te tonen. Lees de aanbestedingsstukken goed.
Meer over de Veiligheidsladder
- Wat is de Veiligheidsladder? - De hub met alle onderwerpen
- De 5 treden - Wat betekent trede 3 precies?
- Certificatievormen - Welke vorm telt mee voor ViA?
- Governance Code Veiligheid in de Bouw - Officiële bron ViA
- PIANOo - Handreiking Veiligheid in Aanbestedingen