Skip to Content
ISO 42001Actueel: ontwikkelingen 2026

ISO 42001 in 2026: de actuele stand van zaken

ISO 42001  is nog een jonge norm, gepubliceerd in december 2023. Sindsdien gebeurt er veel: het aantal certificeringen groeit, de EU AI Act wordt gefaseerd van kracht en de regelgeving rond hoog-risico AI is opnieuw uitgesteld. Op deze pagina houden we de belangrijkste ontwikkelingen bij.

Stand van zaken (juli 2026)

De regels voor hoog-risico AI-systemen zijn via het Digital Omnibus-pakket opnieuw verschoven. Een politiek akkoord van 7 mei 2026 moet nog formele goedkeuring krijgen. Controleer de actuele planning bij de Rijksoverheid .

Hoe snel groeit ISO 42001 in Nederland?

In 2025 reikte DNV  het eerste Nederlandse ISO 42001-certificaat uit aan Metyis, een internationaal data- en AI-bedrijf. Sindsdien groeit het aantal gecertificeerde organisaties gestaag, maar de bekendheid van de norm is nog relatief laag vergeleken met gevestigde normen zoals ISO 27001 of ISO 9001.

Dat verandert naar verwachting snel. Drie ontwikkelingen versnellen de adoptie:

  1. De EU AI Act wordt concreet. Organisaties die AI ontwikkelen of inzetten zoeken een aantoonbaar kader om aan de wet te voldoen. ISO 42001 is daarvoor het meest voor de hand liggende antwoord.
  2. Klanten en aanbestedingen vragen erom. Net als ISO 27001 een aantal jaar geleden, verschuift ISO 42001 van “leuk om te hebben” naar een eis in contracten en aanbestedingen, vooral bij overheidsopdrachten en enterprise-klanten.
  3. Certificerende instanties breiden hun aanbod uit. DNV , TÜV , BSI , Kiwa  en LRQA  bieden inmiddels allemaal ISO 42001-certificering aan. Meer capaciteit betekent kortere wachttijden voor audits.

Wat is er recent veranderd rond de EU AI Act?

De tijdlijn van de AI Act staat niet stil. De belangrijkste recente ontwikkeling is het uitstel van de eisen voor hoog-risico AI-systemen, oorspronkelijk gepland voor augustus 2026.

DatumWat gebeurt er
Februari 2025Verboden AI-toepassingen en de AI-geletterdheidseis worden van kracht
Augustus 2025Eisen voor AI-modellen voor algemene doeleinden (GPAI)
7 mei 2026Politiek akkoord over uitstel van Annex III hoog-risico eisen via het Digital Omnibus-pakket
December 2027Nieuwe beoogde datum voor eisen aan hoog-risico AI-systemen (onder voorbehoud van formele goedkeuring)
Augustus 2028Eisen voor hoog-risico AI in gereguleerde producten

Lees de volledige achtergrond en wat dit voor jouw organisatie betekent op de pagina EU AI Act en ISO 42001.

Uitstel van de wettelijke deadline is geen reden om te wachten met voorbereiding. Organisaties die nu al met ISO 42001 beginnen, zijn niet afhankelijk van de exacte handhavingsdatum en hebben een voorsprong zodra de eisen wel gelden.

Wat betekent dit voor jouw ISO 42001-traject?

Of je nu net begint of al bezig bent: een paar praktische aandachtspunten voor 2026.

Als je nog moet beginnen: de norm zelf verandert niet door het uitstel van de AI Act. Het stappenplan en de eisen van de norm blijven ongewijzigd. Vroeg beginnen betekent minder haast zodra klanten of wetgeving het wél eisen.

Als je al gecertificeerd bent: houd je AI-inventarisatie actueel. Nieuwe AI-systemen die je in gebruik neemt, moeten opnieuw door het risico- en impactassessmentproces.

Als je wacht op meer duidelijkheid: dat is een reëel risico. Certificeringstrajecten duren zes tot twaalf maanden. Wie wacht tot de AI Act volledig gehandhaafd wordt, begint te laat.

Meer informatie

LeveranciersbeheerEU AI Act en ISO 42001