ISO-certificaat controleren: is het echt?
Een ISO-certificaat is niet moeilijk na te maken. Er zijn bedrijven die certificaten uitreiken zonder dat er een serieuze audit aan te pas is gekomen. Hoe check je of een certificaat van een leverancier of partner echt is en nog geldig? Op deze pagina leg je dat stap voor stap na.
Elk geldig ISO-certificaat is afgegeven door een geaccrediteerde certificerende instantie (CI). Die accreditatie is verleend door een nationale accreditatie-instelling, zoals de Raad voor Accreditatie (RvA) in Nederland. Wat accreditatie precies inhoudt, lees je op de pagina accreditatie uitgelegd.
Stap 1: check de RvA-database
Voor Nederlandse certificaten is de RvA het startpunt. Ga naar de database van geaccrediteerden op rva.nl en zoek op de naam van de certificerende instantie.
Controleer:
- Staat de CI in de database?
- Is hun accreditatie nog actief (niet ingetrokken of geschorst)?
- Is de norm waarop het certificaat is afgegeven, opgenomen in de scope van de CI?
Als de CI niet in de database staat of de norm niet in de scope staat, heeft het certificaat minder juridische en commerciële waarde.
Stap 2: controleer het certificaat zelf
Een echt certificaat bevat altijd de volgende elementen.
| Wat je checkt | Wat je verwacht |
|---|---|
| Naam en logo van de certificerende instantie | Herkenbaar, met accreditatiemerk (RvA- of IAF-logo) |
| Accreditatienummer | Uniek nummer dat overeenkomt met de RvA-database |
| Naam van de gecertificeerde organisatie | Klopt de naam met het bedrijf dat je checkt? |
| Norm en versie | Bijv. ISO 9001:2015, niet een verouderde versie |
| Scope | Welke activiteiten, afdelingen of locaties vallen eronder? |
| Geldigheidsdata | Afgiftedatum, vervaldatum (meestal 3 jaar) |
| Certificaatnummer | Uniek nummer voor verificatie |
De scope is een kritiek punt. Een bedrijf kan gecertificeerd zijn voor één afdeling of één locatie. Als ze claimen gecertificeerd te zijn voor activiteiten die buiten de scope vallen, klopt die claim niet.
Stap 3: verifieer direct bij de certificerende instantie
De meeste grote certificerende instanties bieden een online verificatietool. Je voert het certificaatnummer in en ziet direct de status. Voorbeelden:
Staat er geen verificatietool op de website van de CI? Dan kun je altijd bellen of mailen met het certificaatnummer.
Buitenlandse accreditaties herkennen
Heeft je leverancier een certificaat van een buitenlandse CI? Dan hoeft het niet via de RvA te lopen. Accreditaties zijn internationaal erkend via twee netwerken:
- EA (European co-operation for Accreditation) — Europese landen, inclusief Nederland (RvA)
- GAC (Global Accreditation Cooperation, voorheen IAF) — wereldwijd
Een CI die geaccrediteerd is door een EA- of IAF-lid wordt internationaal erkend. Kijk op het certificaat of de CI een IAF-lid-logo toont. Op iaf.nu vind je de lijst van geaccrediteerde leden per land.
Rode vlaggen
Wees kritisch als je een of meer van deze signalen ziet.
| Rode vlag | Wat het kan betekenen |
|---|---|
| CI is niet te vinden in een nationale accreditatiedatabase | Mogelijk niet geaccrediteerd |
| Geen accreditatiemerk op het certificaat | Vraag expliciet om het accreditatiebewijs |
| Certificaat is verlopen maar bedrijf claimt nog gecertificeerd te zijn | Vraag naar het actuele certificaat |
| Scope dekt de activiteiten niet die jij wilt inkopen | Certificering is niet van toepassing op jouw situatie |
| CI is voor die norm niet geaccrediteerd maar geeft toch een certificaat uit | Certificaat heeft geen waarde |
Er bestaan zogenaamde “keurmerkfabrieken”: partijen die zonder serieuze audit een certificaat uitgeven. Ze hebben vaak namen die lijken op erkende instanties. Controleer altijd via de officiële accreditatiedatabase, niet alleen op het uiterlijk van het certificaat.
Wat als het certificaat niet klopt?
Als je twijfelt, vraag de organisatie dan om de naam en het accreditatienummer van hun CI en controleer die zelf. Je kunt ook vragen om het originele auditrapport met de naam van de auditor.
Wil je meer weten over hoe je een betrouwbare certificerende instantie voor jezelf kiest? Lees certificerende instantie kiezen.