De ISO 17025-scope controleren
De scope van ISO 17025-accreditatie laat zien voor welke activiteiten een laboratorium is geaccrediteerd. Controleer daarvoor de verklaring en scope in het RvA-register . Een organisatienaam in dat register betekent niet dat elk onderzoek van dat bedrijf onder ISO 17025-accreditatie valt; vergelijk ook het gevraagde bewijs met ISO 9001.
Dit is vooral relevant wanneer je een laboratorium selecteert of een ontvangen rapport beoordeelt. Vraag niet alleen “zijn jullie geaccrediteerd?”, maar “valt deze opdracht, uitgevoerd op deze locatie, onder jullie actuele scope?”.
Wat controleer je in de scope?
Gebruik de onderstaande tabel als eigen leeswijzer. De indeling van een echte scope verschilt per discipline. De actuele RvA-beleidsregel BR001 beschrijft hoe accreditatie wordt afgebakend.
| Controlepunt | Waarom dit telt | Vraag aan het laboratorium |
|---|---|---|
| Juridische entiteit | Handelsnamen kunnen op elkaar lijken | Welke organisatie voert de opdracht uit? |
| Status en datum | Een oude PDF kan achterhaald zijn | Is dit de actuele scope en status? |
| Activiteit | Erkenning geldt voor beschreven werkzaamheden | Welke regel dekt mijn test of kalibratie? |
| Materiaal of meetgrootheid | Een methode kan een beperkte toepassing hebben | Past mijn monster of instrument binnen de beschrijving? |
| Methode | De opdracht en erkende werkwijze moeten aansluiten | Welke methode wordt werkelijk toegepast? |
| Locatie | Niet elke vestiging is automatisch inbegrepen | Waar wordt mijn opdracht uitgevoerd? |
| Bereik en beperkingen | De scope kan grenzen of voorwaarden noemen | Zijn mijn meetpunten en omstandigheden gedekt? |
Bij kalibratie kan de scope ook een Calibration and Measurement Capability (CMC) bevatten: de vastgelegde meetcapaciteit met bijbehorende onzekerheid. Behandel die niet automatisch als de onzekerheid van ieder afzonderlijk klantresultaat. Het afgegeven rapport en de werkelijke omstandigheden blijven relevant.
Fictief voorbeeld: een wateronderzoek inkopen
Een fabriek vraagt een analyse van proceswater aan bij laboratorium Rivierlab. Het bureau stuurt een accreditatieverklaring, maar de meegestuurde scope beschrijft de aangeboden methode alleen voor drinkwater. De inkoper heeft daarmee nog niet vastgesteld dat proceswater onder dezelfde erkenning valt.
De volgende stap is schriftelijke verduidelijking vragen. Kan het laboratorium een toepasselijke scoperegel aanwijzen? Zo niet, dan kan het mogelijk wel onderzoek uitvoeren, maar moet duidelijk zijn op welke basis dat gebeurt. De klant beslist vervolgens of dat voldoet aan de opdrachtvoorwaarden.
Bewaar de gebruikte scopeversie samen met de offerte en de bevestiging. Wanneer later een rapport wordt ontvangen, controleer je of methode, uitvoerder en eventuele verwijzing naar accreditatie aansluiten bij de afspraak.
Wat betekent een flexibele scope?
Een flexibele scope geeft een laboratorium ruimte om binnen vastgelegde grenzen activiteiten te beheren of aan te passen. Het is geen algemene toestemming voor ieder nieuw onderzoek. Vraag bij een flexibele scope naar het actuele overzicht van activiteiten en de manier waarop jouw opdracht daarbinnen valt.
De RvA publiceert hierover een afzonderlijk document via haar beoordelingsdocumenten , onder ASR004. Gebruik dat samen met de specifieke scope; trek geen conclusie op basis van alleen het woord “flexibel”.
Leg de uitkomst van je controle vast
Een korte inkoopnotitie kan al voldoende zijn om je afweging terug te vinden. Noteer de datum, bekeken organisatie, scoperegel, onderzoeksvraag en nog openstaande voorwaarden. Laat een technisch deskundige helpen wanneer de methodeomschrijving onduidelijk is.
Een accreditatielogo op een website bewijst niet dat een specifieke opdracht is gedekt. Controleer de actuele scope en lees op het rapport welke werkzaamheden onder accreditatie zijn uitgevoerd.
Veelgestelde vragen
Mag een geaccrediteerd laboratorium ook ander onderzoek doen?
Een organisatie kan ook werkzaamheden buiten haar scope aanbieden. Voor jou is dan van belang dat het onderscheid duidelijk is en dat de opdrachtvoorwaarden worden gehaald. Accreditatieclaims mogen dat onderscheid niet verhullen.
Is een rapport ongeldig als ik het laboratorium niet bij de RvA vind?
Dat volgt daar niet automatisch uit. Het laboratorium kan bijvoorbeeld door een buitenlandse accreditatie-instantie zijn beoordeeld. Controleer de relevante instantie, erkenningsafspraken en de eisen van je klant of regeling.
Geldt een nieuwe methode direct mee?
Niet automatisch. Het laboratorium moet bepalen of die binnen de toegekende, eventueel flexibele scope past of dat uitbreiding nodig is. Vraag om een onderbouwde bevestiging voor jouw opdracht.