Voor wie is HKZ-certificering?
HKZ is bedoeld voor zorg- en welzijnsorganisaties en zzp’ers in de zorg die hun kwaliteit aantoonbaar willen maken. Het keurmerk wordt beheerd door NEN en omvat ruim 30 branchespecifieke schema’s — van VVT en GGZ tot kinderopvang en openbare apotheken. HKZ is wettelijk niet verplicht, maar bij zorginkoop via zorgkantoren, gemeenten en zorgverzekeraars kom je het als eis of selectiecriterium regelmatig tegen. Meer over die inkoopeis lees je op hkz.nl/zorginkoop .
HKZ is een keurmerk, geen wet. Wettelijk ben je nooit verplicht om HKZ te hebben. Toch kan je er in de praktijk niet omheen als je wilt meedoen aan bepaalde zorginkooprondes.
Voor wie is HKZ bedoeld?
HKZ dekt een groot deel van de zorgsector. Hieronder een overzicht van de meest voorkomende doelgroepen. Per doelgroep bestaat een passend schema.
| Doelgroep | Voorbeelden | Relevant schema |
|---|---|---|
| Verpleging, verzorging en thuiszorg | Thuiszorgorganisaties, verzorgingshuizen | HKZ 144 VVT |
| GGZ | Ambulante GGZ-instellingen, RIBW’s | HKZ 129 GGZ |
| Gehandicaptenzorg | Woonbegeleiding, dagbesteding | HKZ 118 Gehandicaptenzorg |
| Jeugdzorg | Jeugdhulpaanbieders, gezinshuizen | HKZ 142 Jeugdzorg |
| Kinderopvang | Dagopvang, bso, gastouderbureaus | HKZ 132/133 Kinderopvang |
| Welzijn | Welzijnsorganisaties, maatschappelijk werk | HKZ 138/139/140 Welzijn |
| Eerstelijns praktijken | Fysiotherapiepraktijken, mondzorgpraktijken | HKZ 104 Fysiotherapie, HKZ 170 Mondzorg |
| Apotheek | Openbare apotheken | HKZ 136 Openbare apotheken |
| Kleine zorgaanbieders | Kleine thuiszorg, begeleiding tot ~50 medewerkers | HKZ Kleine Organisaties |
| Zzp’ers in de zorg | Zzp-verpleegkundigen, zzp-begeleiders | HKZ 166/167 Zzp |
Welk schema het beste bij jou past, zie je op de pagina schema’s per branche.
Is HKZ verplicht?
Wettelijk is HKZ niet verplicht. Er is geen wet die zegt: jij moet HKZ hebben. Toch voelt het in de praktijk soms alsof dat wel zo is.
Zorgkantoren die Wlz-zorg inkopen, zorgverzekeraars die Zvw-contracten afsluiten, en gemeenten die Wmo- of Jeugdwet-opdrachten verstrekken, nemen kwaliteitseisen op in hun inkoopbeleid. HKZ is daarin een veelgenoemde en geaccepteerde keuze.
Concreet voorbeeld: een nieuwe thuiszorgorganisatie meldt zich aan voor de Wlz-inkoopronde van een zorgkantoor. In de selectiecriteria staat: “aantoonbare certificering conform een erkend kwaliteitssysteem, bij voorkeur HKZ of ISO 9001”. Zonder certificaat val je meteen af. Geen wet dus, maar in de praktijk een harde drempel.
Dit verschilt per inkopende partij. Sommige gemeenten accepteren ook ISO 9001 of een ander erkend keurmerk. Anderen noemen HKZ specifiek. Check de inkoopvoorwaarden van je opdrachtgever voor je keuze maakt.
Meer informatie over hoe HKZ gebruikt wordt bij zorginkoop staat op hkz.nl/zorginkoop .
HKZ voor zzp’ers
Voor zzp’ers in de zorg is HKZ steeds vaker een praktische noodzaak. De schema’s HKZ 166 en 167 zijn speciaal voor zelfstandigen ontwikkeld en zijn lichter dan de schema’s voor grotere organisaties.
Waarom een zzp’er HKZ nodig kan hebben:
- Sommige zorgorganisaties eisen van hun zzp’ers een kwaliteitscertificaat voor ze inhuren.
- Bij aanvraag van een AGB-code (nodig om zorg te declareren bij zorgverzekeraars) vragen sommige zorgverzekeraars om een keurmerk.
- Direct contracteren met zorginstellingen of gemeenten gaat gemakkelijker met aantoonbare kwaliteit.
Meer informatie voor zzp’ers staat op hkz.nl/zzp .
Wanneer kies je iets anders?
HKZ is niet voor iedereen de beste keuze. In een paar situaties past een andere norm beter.
ISO 9001 is interessant als je internationaal werkt, je organisatie deels buiten de zorg actief is, of je later wilt combineren met andere ISO-normen. Lees meer op ISO 9001 voor zorginstellingen.
NEN-EN 15224 is de Europese variant van ISO 9001 voor de zorg. Internationaal erkend, minder branchespecifiek dan HKZ. Zinvol als je Europese opdrachtgevers hebt.
HKZ Kleine Organisaties is voor kleine zorgaanbieders tot ongeveer 50 medewerkers. Lichter, lagere kosten, geen verplichte interne audit. Lees meer op HKZ Kleine Organisaties.
Twijfel je welke route het beste past? Bespreek dat met een certificerende instantie; die kunnen je helpen de keuze te maken.