Veelgestelde vragen over HKZ
HKZ roept veel vragen op: is het verplicht, wat kost het, hoe lang duurt het? Op deze pagina staan de meest gestelde vragen beantwoord. Meer achtergrond over het keurmerk vind je op de HKZ-hub. Een volledig overzicht van schema’s staat op de aparte pagina. Officiële informatie over de normen vind je bij hkz.nl en NEN .
Is HKZ verplicht?
Nee. HKZ is wettelijk niet verplicht. Er is geen wet die zegt dat jouw organisatie HKZ moet hebben.
In de praktijk voelt dat anders. Zorgkantoren (Wlz-inkoop), zorgverzekeraars (Zvw-contracten) en gemeenten (Wmo en Jeugdwet) nemen kwaliteitseisen op in hun inkoopbeleid. HKZ is daarin een veelgenoemde keuze. Wie geen erkend keurmerk heeft, valt bij die inkoopronden soms direct af.
Het verschil: het is geen wet, maar een marktvereiste. Lees meer over wanneer HKZ een inkoopeis is op voor wie is HKZ?.
Wat is het verschil tussen HKZ en ISO 9001?
HKZ is gebouwd op ISO 9001. De HKZ-schema’s nemen alle ISO 9001-eisen integraal over en voegen een zorgspecifieke laag toe: cliëntveiligheid, dossiervorming, medicatieveiligheid en koppeling aan zorgwetgeving.
Wie HKZ haalt, voldoet daarmee in de basis ook aan ISO 9001. Het omgekeerde geldt niet: wie alleen ISO 9001 heeft, voldoet niet automatisch aan de zorgspecifieke HKZ-eisen.
ISO 9001 is internationaal erkend en brancheoverstijgend. HKZ is uitsluitend in Nederland erkend en specifiek voor zorg en welzijn. Het volledige verhaal staat op HKZ vs ISO 9001.
Hoeveel HKZ-schema’s zijn er?
Er zijn ruim 30 HKZ-schema’s. Elk schema is gericht op een specifieke branche of doelgroep in de zorg. Voorbeelden zijn HKZ 144 VVT (verpleging, verzorging en thuiszorg), HKZ 129 GGZ, HKZ 118 Gehandicaptenzorg, HKZ 142 Jeugdzorg en HKZ 165 Zorg & Welzijn (generiek).
Er is ook een schema voor kleine organisaties (HKZ 143 Kleine Organisaties) en schema’s voor zzp’ers in de zorg (HKZ 166 en 167). Een volledig overzicht vind je op schema’s per branche.
Wat kost HKZ?
De kosten hangen af van je omvang en het gekozen schema. Als indicatie:
| Organisatiegrootte | Indicatie kosten eerste jaar |
|---|---|
| Zzp / heel klein | €2.000 - €5.000 |
| Klein (tot 50 medewerkers) | €4.000 - €9.000 |
| Middelgroot (50-250 medewerkers) | €9.000 - €18.000 |
| Groot (250+) | €18.000+ |
Dit zijn indicaties inclusief begeleiding en de certificeringsaudit. De kosten worden ook bepaald door de certificerende instantie die je kiest; vraag altijd meerdere offertes op. Het volledige kostenoverzicht, inclusief jaarlijkse kosten na certificering, staat op kosten en tijdlijn.
Hoe lang is een HKZ-certificaat geldig?
Een HKZ-certificaat is 3 jaar geldig. In die 3 jaar komt de auditor elk jaar langs voor een jaarlijkse controle-audit. Na 3 jaar volgt een hercertificering, waarbij het volledige audittraject opnieuw wordt doorlopen.
Zorg dat je systeem de hele cyclus draaiende blijft: blijf incidenten melden, voer jaarlijks een directiebeoordeling uit en onderhoud je documentatie. Meer over de auditcyclus lees je op het auditproces.
Kan een kleine organisatie HKZ halen?
Ja. Voor kleine zorgaanbieders bestaat HKZ Kleine Organisaties (HKZ 143), een proportionele variant van de HKZ-norm voor organisaties tot ongeveer 50 medewerkers. Het grote verschil: er is geen verplichte interne audit. In de plaats daarvan doe je een jaarlijkse organisatiebeoordeling.
Het certificaat heeft dezelfde waarde als een gewoon HKZ-certificaat. Opdrachtgevers herkennen het als bewijs van kwaliteit. De kosten zijn aanzienlijk lager: indicatie €2.000 tot €5.000 voor het eerste jaar.
Wie geeft het HKZ-keurmerk af?
HKZ geeft geen certificaten af. Dat doen onafhankelijke, geaccrediteerde certificerende instanties (CI’s). Zij worden geaccrediteerd door de Raad voor Accreditatie (RvA) en moeten een contract met HKZ hebben voor het schema dat ze auditen.
Bekende CI’s zijn Kiwa, DEKRA, DNV, TÜV, Lloyd’s Register en CIIO. Niet elke CI is voor elk schema geaccrediteerd; controleer dit altijd op hkz.nl . Een volledig overzicht vind je op certificerende instanties.
Dekt HKZ ook informatiebeveiliging?
Nee. HKZ borgt de kwaliteit van je zorgverlening, maar informatiebeveiliging valt buiten de scope. Daarvoor bestaat NEN 7510, de Nederlandse norm voor informatiebeveiliging in de zorg.
Als je met patiëntgegevens werkt, heb je in de meeste gevallen beide nodig: HKZ voor je zorgkwaliteit, NEN 7510 voor de bescherming van die gegevens. De normen zijn goed te combineren in één managementsysteem. Lees meer op HKZ en NEN 7510.
Wat is HKZ 165?
HKZ 165 is de generieke, branche-overstijgende HKZ-norm voor zorg en welzijn. Anders dan schema’s als HKZ 144 VVT of HKZ 129 GGZ is HKZ 165 niet gericht op één specifieke branche. Het is een brede norm die bruikbaar is voor organisaties die in meerdere zorgsectoren actief zijn of waarvoor geen apart brancheschema bestaat.
De actuele uitgave is HKZ 165:2024+C1:2025. De oudere HKZ 165:2018 blijft geldig tot 1 maart 2027. In september 2024 is het thema klimaatverandering toegevoegd, in lijn met internationale ISO-amendementen. Meer informatie over dit en andere schema’s staat op schema’s per branche.
Moet ik nog een schriftelijke zorgovereenkomst hebben?
Niet meer als HKZ-eis. Sinds 2025 heeft HKZ de eis voor een schriftelijk ondertekende zorgovereenkomst losgelaten binnen HKZ 144 VVT en HKZ 118 Gehandicaptenzorg . Dit is een uitvloeisel van het programma Ontregel de Zorg.
Let op: financiers en toezichthouders kunnen een schriftelijke overeenkomst alsnog verlangen, ook als HKZ die niet meer eist. Controleer de eisen van je specifieke opdrachtgever of financier.
Staat jouw vraag er niet bij? Kijk dan op hkz.nl of neem contact op met een van de certificerende instanties voor een vrijblijvend oriëntatiegesprek.