VCA voor zzp’ers: persoonscertificaat of bedrijfscertificaat?

Als zzp’er in de bouw, industrie of technische dienstverlening krijg je vroeg of laat de vraag: heb je VCA? Wat opdrachtgevers precies bedoelen, verschilt. Soms willen ze een persoonsdiploma zien, soms een bedrijfscertificaat. En dat tweede kun je als zzp’er niet halen.

VCA  kent twee sporen. Het persoonscertificaat (B-VCA of VOL-VCA) is een diploma dat je zelf haalt via een examen. Het bedrijfscertificaat is een certificering van je organisatie als geheel, getoetst door een geaccrediteerde instantie . De SSVV  beheert beide.

Waarom kun je als zzp’er geen bedrijfscertificaat halen?

Het VCA-bedrijfscertificaat is bedoeld voor bedrijven die werknemers, uitzendkrachten of onderaannemers aansturen. De norm vraagt onder meer om diplomapercentages van je medewerkers, toolboxen met aanwezigheidsregistraties, en een VGM-beleid dat is goedgekeurd door de directie.

Als zzp’er zonder personeel kun je aan geen van die eisen voldoen. Je hebt geen medewerkers om te certificeren, geen team voor toolboxen, en de eis van directiebetrokkenheid en VGM-organisatiestructuur past niet bij een eenmansbedrijf. Dit is een structurele beperking, geen kwestie van schaalgrootte.

Wat kun je wel halen als zzp’er?

Je kunt als zzp’er een persoonsdiploma halen. De meest gevraagde diploma’s zijn:

Wanneer is B-VCA voldoende? Als je als uitvoerder werkt — monteur, lasser, schilder, bouwvakker — en je geeft geen leiding aan anderen, dan volstaat B-VCA voor de meeste opdrachten.

Wanneer heb je VOL-VCA nodig? Als je als onderaannemer werkt waarbij je verantwoordelijk bent voor een deel van het werk, als je op locatie leiding geeft aan anderen, of als de opdrachtgever dit expliciet vraagt. VOL-VCA wordt steeds vaker gevraagd, ook van zzp’ers die alleen voor zichzelf werken maar in een leidinggevende functie opereren.

Wat eisen opdrachtgevers in de praktijk?

Opdrachtgevers formuleren hun VCA-eis niet altijd even duidelijk. Wat je in de praktijk tegenkomt:

• Grote industriële opdrachtgevers eisen bijna altijd een bedrijfscertificaat van hun aannemers. Als zzp’er kun je dan alleen meewerken als je bent ingehuurd door een VCA-gecertificeerd bedrijf, niet als directe contractpartij.
• Kleinere opdrachtgevers en bouwbedrijven accepteren vaak een persoonsdiploma. Zij willen weten dat jij persoonlijk de veiligheidskennis hebt.
• Als onderaannemer van een VCA-gecertificeerd bedrijf ben jij niet zelf de gecertificeerde partij. Het bedrijf dat jou inhuurt is dat wel. Zij controleren of jij een geldig persoonsdiploma hebt en nemen je op in hun medewerkersdossier.

Kosten van een VCA-diploma als zzp’er

De kosten voor een persoonsdiploma zijn overzichtelijk. Je betaalt voor het examen, eventueel aangevuld met een cursus. Meer details over kosten staan op de pagina kosten en tijdlijn.

Het diploma is tien jaar geldig. Daarna doe je het volledige examen opnieuw; er is geen verkort herhalingsexamen.

Zzp’er met personeel of vaste onderaannemer

Ben je als zzp’er gegroeid en neem je af en toe iemand aan? Of werk je structureel met een vaste onderaannemer? Dan kan een bedrijfscertificaat wél zinvol worden. Zodra je personeel hebt — ook al is het tijdelijk — kun je het VCA-traject starten. Lees dan het stappenplan voor bedrijven.

Meer informatie

• Persoonscertificaten – B-VCA en VOL-VCA uitgelegd
• Kosten en tijdlijn – Overzicht van alle kosten
• VCA niveaus – Wanneer is welk niveau nodig?
• Stappenplan – Als je toch een bedrijfscertificaat wilt halen
• SSVV – VCA voor personen