Aardlekschakelaar testen volgens NEN 3140

Een aardlekschakelaar beschermt tegen gevaarlijke lekstroom. Je test hem met de testknop en laat hem bij een inspectie ook meten. De testknop gebruik je zelf, de meting doet een bevoegd persoon. Je legt het resultaat vast in je eigen registratie en in het rapport van de NEN 3140-inspectie. Het hoort bij de vaste installatie, zie ook NEN 1010 versus NEN 3140. De algemene plicht om veilig te werken staat in het Arbobesluit .

Twee soorten controle

Er zijn twee controles die je niet moet verwarren. De eerste doe je zelf, de tweede doet een bevoegd persoon.

De termijn van de testknop leg je vast in je schema, op basis van de handleiding van de fabrikant. Staat er geen termijn in de handleiding, vraag dan je installateur of inspecteur welke termijn past.

Voorbeeld van een testregistratie

Dit is een fictief voorbeeld van een register voor één verdeelkast.

De rij van september is het bewijs dat je niet alleen test, maar ook reageert op een afwijking. Dat is wat een inspecteur wil zien.

Wat doe je als hij niet schakelt?

1. Meld het direct aan de installatieverantwoordelijke, en noteer het in je register.
2. Zet de groep niet telkens opnieuw aan om het te proberen.
3. Laat een vakbekwaam persoon kijken, en laat hem de schakelaar vervangen of herstellen.

Overbrug de schakelaar nooit en vervang hem niet door een zwakkere of verkeerde variant. Dat is een gevaarlijke fout.

Veelgemaakte fouten

• De testknop wel gebruiken, maar het resultaat niet registreren.
• Alleen testen na een storing, en niet volgens het schema.
• De schakelaar overbruggen of door een verkeerde vervanger vervangen.
• Een afwijking melden, maar de groep daarna gewoon laten werken zonder vervolg.
• De testregistratie niet koppelen aan de installatie, zodat niet duidelijk is welke schakelaar het is.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak test ik de aardlekschakelaar?

Volgens je inspectieschema en de instructie van de fabrikant. Leg de termijn vast in je werkwijze, zodat hij controleerbaar is.

Mag een huurder de aardlekschakelaar testen?

Dat kan, als de instructie aanwezig is en je werkgever het toestaat. Als de installatie van de verhuurder is, meld je een afwijking aan de verhuurder en aan je eigen installatieverantwoordelijke.

Is een aardlekschakelaar hetzelfde als een zekering?

Nee. Een zekering beschermt tegen overbelasting en kortsluiting. Een aardlekschakelaar beschermt tegen lekstroom, en dat is een ander gevaar.

Wat hoort er in het inspectierapport?

De meetwaarden van de inspecteur en de vaststelling of de schakelaar voldoet. Zie NEN 3140-inspectie voor wat het rapport verder bevat.

Checklist voor de testronde

• Is de testknop bereikbaar en onbeschadigd?
• Heb je het register bij de hand, zodat je het resultaat meteen kunt noteren?
• Weet je welke groepen op welke aardlekschakelaar zitten?
• Heb je de instructie van de fabrikant bij de hand?
• Weet je wie je belt als de schakelaar niet reageert?

Een testronde die je overslaat, is op papier niet gedaan. Dat geldt ook als de schakelaar gewoon werkt.

Waarom testen en meten allebei

De testknop controleert of het mechanisme werkt. Een meting controleert of de schakelaar binnen de eisen uitschakelt. Een schakelaar kan de testknop goed beantwoorden en toch te traag reageren. Daarom doet de inspecteur ook de meting, en je test zelf de knop tussendoor.

Moet ik elke groep afzonderlijk testen?

Test per aardlekschakelaar. Eén schakelaar beschermt vaak meerdere groepen. Welke groepen op welke schakelaar zitten, staat in het schema van de verdeelkast. Dat schema hoort actueel te zijn, zie NEN 3140-inspectie voor de documentatie-eisen.

Hoe lang blijft een testresultaat geldig?

Een testresultaat is een momentopname. Het zegt iets over die dag, niet over de rest van het jaar. Daarom test je volgens het schema, en niet alleen als je denkt dat er iets mis is.

Wie is verantwoordelijk als de schakelaar niet werkt?

Jij als werkgever bent verantwoordelijk voor de veiligheid van de installatie. De installatieverantwoordelijke beslist over herstel. Zie Installatieverantwoordelijke en werkverantwoordelijke voor de taakverdeling.

Meer lezen

• NEN 3140-inspectie - Hoe vaak en wat er wordt gecontroleerd
• Installatieverantwoordelijke en werkverantwoordelijke - Wie er over afwijkingen beslist
• NEN 3140-checklist - Controleer je registratie
• Wat is NEN 3140? - De norm in het kort