Diervoeder wetgeving: EU 183/2005 en GMP+
Verordening (EG) nr. 183/2005 is de Europese wet over diervoederhygiëne. Die wet zegt dat diervoederbedrijven zich moeten registreren of erkennen bij de bevoegde autoriteit. In Nederland is dat de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) . GMP+ is een vrijwillig schema dat niet in de wet staat, maar de wettelijke eisen wel praktisch uitwerkt.
Dit is de wetgeving achter de vraag of GMP+ verplicht is. Kort gezegd: de wet verplicht je tot registratie, GMP+ is een keuze die de sector zelf heeft gemaakt.
GMP+ vervangt de wet niet. Ook met een GMP+-certificaat moet je bij de NVWA geregistreerd of erkend zijn, als de wet dat voor jouw activiteit vraagt.
Wat regelt verordening 183/2005?
Verordening 183/2005 gaat over diervoeder, niet over voeding voor mensen. De wet geldt voor bedrijven die diervoeder produceren, opslaan, vervoeren, verhandelen of distribueren. Hij stelt eisen aan de hygiëne en veiligheid van dat voer.
Neem bijvoorbeeld Mengvoeder Van Dijk BV (een fictief bedrijf). Het maakt volledig mengvoeder voor melkveehouders in de regio. Het bedrijf valt onder de wet, omdat het diervoeder produceert en verkoopt. Het moet dus geregistreerd zijn bij de NVWA, ook al heeft het een GMP+-certificaat.
Registratie of erkenning: welke route geldt?
De verordening kent twee routes. Artikel 9 regelt registratie: dat is de basisplicht voor bedrijven in de keten. Artikel 10 regelt erkenning. Die geldt voor producten, processen of activiteiten met een groter risico. Een erkenning is zwaarder dan een registratie.
| Route | Voor wie | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Registratie (artikel 9) | Basisplicht voor bedrijven die diervoeder maken, opslaan, vervoeren of verhandelen | Een handelaar die voer inkoopt en doorverkoopt |
| Erkenning (artikel 10) | Activiteiten met groter risico, zoals vetmenging en de verwerking van ruwe plantaardige olie | Een bedrijf dat vetten mengt voor diervoeder |
Welke route voor jouw bedrijf geldt, staat per bedrijfstype in het infoblad van de NVWA . Bekijk dat infoblad voordat je een keuze maakt.
Verhuis je, breid je uit of stop je met een activiteit? Dan moet je de registratie of erkenning bij de NVWA aanpassen.
Hoe registreer je bij de NVWA?
De NVWA is de bevoegde autoriteit. Zij ontvangt de registraties en erkenningen, houdt de registers bij en controleert de bedrijven. Het proces is kort, maar je moet het wel zelf doen.
Bepaal je route
Zoek in het infoblad van de NVWA op welke activiteit bij jouw bedrijf hoort. Dat bepaalt of je registratie of erkenning nodig hebt.
Meld je bedrijf aan
Dien het registratieformulier in bij de NVWA. Vermeld alle locaties waar je diervoeder maakt, opslaat of vervoert.
Houd je gegevens actueel
Meld wijzigingen direct aan de NVWA. Denk aan een nieuwe locatie, een nieuwe activiteit of een gestopte productielijn.
Wat gebeurt er zonder registratie?
Zonder registratie of erkenning mag je de activiteit niet uitoefenen. De NVWA handhaaft dit en kan verschillende interventies inzetten, van een waarschuwing tot een andere maatregel. Welke interventie past, staat in het interventiebeleid van de NVWA op nvwa.nl .
Hoe verhoudt GMP+ zich tot de wet?
GMP+ is een vrijwillig schema van GMP+ International. Certificering is dus niet wettelijk verplicht. De sector koos er zelf voor om de risico’s af te dekken. De wettelijke eisen blijven dus gewoon gelden.
GMP+ vertaalt die eisen naar praktische regels. In de GMP+-eisen staan bijvoorbeeld regels over maximumgehalten voor ongewenste stoffen, een lijst met verboden producten en regels voor bemonstering. Een auditor controleert of je die regels volgt.
| Verordening 183/2005 | GMP+ FSA | |
|---|---|---|
| Status | Europese verordening, wettelijk verplicht | Vrijwillig schema van GMP+ International |
| Wat het vraagt | Registratie of erkenning en veilige productie | Praktische eisen per schakel, zoals inkoop, transport en productie |
| Wie controleert | De NVWA | Een door GMP+ International geaccepteerde certificatie-instelling |
| Gevolg van een tekort | Interventie door de NVWA | Afwijkingen bij de audit, zie de auditpagina |
Veehouders die werken onder kwaliteitssystemen zoals PVE/IKB en KKM vragen vaak om GMP-voer. Hun leveranciers in de voerketen moeten daarom vaak aan GMP+ FSA voldoen. Zo kan een schema dat niet in de wet staat toch verplicht worden in een contract. Lees meer op voor wie GMP+ is.
Waar vind je de actuele wetteksten?
Wetteksten veranderen. Lees de actuele tekst van de verordening op EUR-Lex voordat je een beslissing neemt. De Nederlandse uitwerking vind je op wetten.overheid.nl . Twijfel je over je eigen situatie? Vraag het dan na bij de NVWA.
Veelgestelde vragen over diervoeder wetgeving
Heb ik een GMP+-certificaat nodig als ik al bij de NVWA ben geregistreerd?
Niet per se. GMP+ is niet wettelijk verplicht. Maar als je leveranciers bent van veehouders die onder PVE/IKB of KKM werken, vraagt je klant er vaak naar. Lees meer op is GMP+ verplicht?.
Vervangt GMP+ de controle door de NVWA?
Nee. De NVWA controleert op basis van de wet. Een GMP+-audit controleert op basis van het schema. Beide kunnen tegelijk gelden, en de een vervangt de ander niet.
Welke route past bij een bedrijf dat alleen transporteert?
Transport van diervoeder valt onder de registratieplicht. Of je ook erkenning nodig hebt, staat in het infoblad van de NVWA per bedrijfstype. Het transport-deel van GMP+ staat op transport en opslag.