F-gassencertificaat: wie heeft het nodig?
Een F-gassencertificaat heb je nodig als je airco’s, koelinstallaties of warmtepompen installeert, onderhoudt, repareert, op lekken controleert of koudemiddel terugwint. Het bestaat uit twee delen: de monteur heeft een persoonscertificaat (BRL 200) en het bedrijf een bedrijfscertificaat (BRL 100). De plicht komt uit de Europese F-gassenverordening (EU) 2024/573 en is in Nederland uitgewerkt in de Regeling gefluoreerde broeikasgassen en ozonlaagafbrekende stoffen .
Sinds de nieuwe verordening gaat het niet meer alleen om F-gassen. Ook wie werkt met natuurlijke koudemiddelen zoals propaan, CO2 en ammoniak moet gecertificeerd zijn, meldt het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO) . De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) controleert of monteurs en bedrijven een geldig certificaat hebben.
Kort gezegd: werkt iemand aan het koudemiddelcircuit, dan heeft die persoon een persoonscertificaat nodig. Doet een bedrijf dat werk voor klanten, dan heeft het bedrijf ook een BRL 100-certificaat nodig. Een zzp’er heeft dus allebei nodig.
Bedrijfscertificaat en persoonscertificaat in één oogopslag
Het F-gassencertificaat is eigenlijk een setje van twee. Deze tabel laat het verschil zien.
| Persoonscertificaat | Bedrijfscertificaat | |
|---|---|---|
| Voor wie | De monteur zelf | Het installatie- of onderhoudsbedrijf, ook een eenmanszaak |
| Richtlijn | BRL 200 versie 2.0 | BRL 100 versie 3.0 |
| Hoe je het haalt | Examen bij een erkend examenbureau | Beoordeling en inspecties door een certificerende instelling |
| Indeling | Categorieën A1, A2, B, C, D en E | Deelgebieden I (F-gassen en koolwaterstoffen), II (CO2), III (ammoniak) |
| Geldigheid | 7 jaar, daarna hercertificeren | Zolang je de periodieke inspecties haalt |
| Controleren | Centraal Register Techniek | Centraal Register Techniek |
| Uitleg | Persoonscertificaat | BRL 100 |
Wie heeft welk F-gassencertificaat nodig?
De vraag is steeds: wie raakt het koudemiddelcircuit aan, en voor wie gebeurt het werk? Drie veelvoorkomende situaties:
| Situatie | Persoonscertificaat | Bedrijfscertificaat (BRL 100) |
|---|---|---|
| Monteur in loondienst bij een installatiebedrijf | Ja, voor de monteur | Ja, voor de werkgever |
| Zzp’er die split-airco’s en warmtepompen plaatst | Ja | Ja |
| Supermarkt met een eigen koelinstallatie | Alleen voor eigen personeel dat aan het circuit werkt | Nee, want je werkt niet voor derden. Huur je een installateur in, dan moet die BRL 100 hebben |
De eigenaar of gebruiker van een installatie heeft zelf ook plichten, zoals een logboek en periodieke lekcontroles. Plaats je een monoblock-warmtepomp zonder het circuit te openen? Lees dan certificaat nodig voor warmtepomp installeren.
Oude F-gassencertificaten (categorie 1 tot en met 4) blijven uiterlijk geldig tot 12 maart 2029. Daarna heeft elke monteur een certificaat uit het nieuwe systeem nodig. Wacht niet tot het laatste jaar, de examenbureaus krijgen dan drukte.
Alles over F-gassen en BRL 100 op een rij
Hieronder vind je per vraag een pagina. Begin bij BRL 100 als je een bedrijf hebt, bij het persoonscertificaat als je monteur bent.
Eisen, deelgebieden, audit en de overgang naar versie 3.0.
BRL 100 bedrijfscertificaatCategorieën A1 tot en met E en hoe het examen werkt.
Persoonscertificaat (BRL 200)Wat er over is van STEK en hoe het zich tot BRL 100 verhoudt.
STEK-certificaatWat er verandert: verboden, uitfasering en nieuwe certificering.
F-gassenverordening 2024Frequenties per CO2-equivalent en een voorbeeld-logboekregel.
Lekcontrole en logboekWanneer je wel en geen certificaat nodig hebt.
Warmtepomp installerenExamengeld, auditkosten en een rekenvoorbeeld.
KostenVan categorie kiezen tot registratie in het CRT.
Stappenplan: certificaat halenWat een cursus oplevert en wanneer die verplicht is.
Cursus of opleiding?Zo zie je in het CRT of een monteur geregistreerd staat.
Certificaat controlerenWaarom een F-gassencertificaat niet te koop is.
Certificaat kopen?Je certificaat kwijt? Bij wie je een kopie aanvraagt.
Duplicaat aanvragenWelke twee certificaten je als zzp’er nodig hebt.
Monteur als zzp'erHet opleidingsattest voor auto-airco’s na 7 oktober 2026.
Mobiele airco (automotive)Propaan, CO2 en ammoniak: welke regels gelden.
Airco zonder F-gassenF-gassen in je milieu- en CO2-beleid
Lekkend koudemiddel is een broeikasgas. Heb je ISO 14001, dan hoort de F-gassenverordening in je wettelijk register. Doe je mee aan de CO2-Prestatieladder, dan telt gelekt koudemiddel mee in scope 1. Werk je ook aan elektrische installaties, kijk dan naar NEN 3140.
Bronnen
- IPLO - Certificering F-gassen en alternatieven
- Ondernemersplein - Certificaat voor werken met F-gassen en andere koudemiddelen
- Verordening (EU) 2024/573 betreffende gefluoreerde broeikasgassen
- Regeling gefluoreerde broeikasgassen en ozonlaagafbrekende stoffen