F-gassen certificaat halen: stappenplan voor BRL 200 en BRL 100
Een F-gassencertificaat haal je in twee sporen. De monteur haalt een persoonscertificaat (BRL 200) door te slagen voor het examen bij een erkende exameninstelling. Het bedrijf vraagt daarnaast een bedrijfscertificaat (BRL 100) aan bij een keuringsinstantie. Het Ondernemersplein beschrijft die twee sporen, en IPLO legt uit dat een geslaagd examen door de exameninstelling in het Centraal Register Techniek wordt geregistreerd. Dit stappenplan volgt die volgorde.
Wil je weten welke categorie bij welk werk hoort, lees dan eerst het persoonscertificaat. Wil je weten wat het kost, kijk dan bij kosten.
Kort gezegd: eerst het examen van de monteur, daarna de registratie in het CRT, en daarna het bedrijfscertificaat. Het bedrijf moet bij de beoordeling laten zien dat het monteurs met een geldig persoonscertificaat heeft. Zonder geldig persoonscertificaat mag een monteur niet zelfstandig aan het koudemiddelcircuit werken.
Stappenplan in zes stappen
Bepaal welke categorie je nodig hebt
Kijk naar het werk dat je doet en naar de hoeveelheid en het type koudemiddel. Volgens IPLO geldt A2 voor F-gassen en koolwaterstoffen tot 3 kg (tot 6 kg bij hermetisch gesloten systemen). Een monteur die split-airco’s met R32 plaatst, komt daar meestal mee uit. A1 geldt voor alle hoeveelheden, B voor CO2 en C voor ammoniak. De categorieën staan uitgewerkt op de persoonscertificaatpagina.
Kies een erkende exameninstelling
IPLO noemt de erkende exameninstellingen: CIBV, Bepect, IBKI, STE Examenbureau, PBNA en STEK. Elk heeft een eigen toepassingsgebied. Kies de instelling die bij jouw categorie past, en controleer of de instelling de categorie die je wilt afleggen ook daadwerkelijk aanbiedt.
Bereid je voor op het examen
Voor het persoonscertificaat is geen cursus verplicht, meldt IPLO op de eisenpagina voor natuurlijke personen. IPLO noemt wel dat voorbereiding kan via opleiders en trainingscentra. Lees meer in cursus of opleiding volgen.
Leg het examen af
Het examen bestaat uit theorie en praktijk, en de inhoud en structuur staan in de norm BRL 200. Bij PBNA worden theorie en praktijk apart afgenomen. Het examenreglement van de instelling bepaalt wat je zelf moet meenemen, zoals persoonlijke beschermingsmiddelen. Lees het reglement van de instelling vóór je je inschrijft.
Laat het certificaat registreren in het CRT
Na een geslaagd examen registreert de exameninstelling het certificaat in het Centraal Register Techniek (CRT) . Die registratie is wettelijk verplicht en maakt het certificaat controleerbaar voor opdrachtgevers en inspecteurs. Zie het certificaat controleren voor hoe dat werkt.
Vraag het bedrijfscertificaat aan
Het bedrijf dat voor klanten werkt, vraagt het bedrijfscertificaat BRL 100 aan bij een keuringsinstantie. Ondernemersplein noemt onder andere SGS, DEKRA, CIBV, KIWA en Bureau Veritas. Het bedrijf moet voldoen aan de voorwaarden, zoals goed gereedschap, werkinstructies en gekwalificeerd personeel. Zie BRL 100 voor de eisen en de audit.
Wat kost de route, en hoe lang duurt het?
De examenkosten verschillen per instelling en per categorie. De PBNA-prijzen staan op de pagina over kosten, maar bedragen kunnen wijzigen. Controleer ze bij de instelling zelf. Het bedrijfscertificaat heeft daarnaast kosten voor de aanvraag, de beoordeling en de periodieke inspecties. Een rekenvoorbeeld staat op kosten.
Over de doorlooptijd van het examen en de beoordeling van het bedrijf geven de officiële bronnen geen vaste termijn. Plan daarom met een marge, zeker als je meerdere monteurs tegelijk laat certificeren.
Voorbeeld: een monteur en een bedrijf in één traject
Stel een installatiebedrijf met twee monteurs. Monteur A plaatst en onderhoudt split-airco’s met R32. Monteur B werkt aan grotere koelinstallaties. Het bedrijf wil in het voorjaar aan de slag.
| Stap | Monteur A | Monteur B | Bedrijf |
|---|---|---|---|
| Categorie | A2 | A1 | n.v.t. |
| Examenbureau | Erkende instelling A2 | Erkende instelling A1 | n.v.t. |
| Examen | Theorie en praktijk | Theorie en praktijk | n.v.t. |
| Registratie | In het CRT | In het CRT | Aanvraag bij keuringsinstantie |
| Resultaat | Persoonscertificaat geldig | Persoonscertificaat geldig | BRL 100 na beoordeling |
Het bedrijf mag pas voor klanten werken als het BRL 100 heeft, ook als beide monteurs al geslaagd zijn. Zolang het bedrijfscertificaat ontbreekt, zijn de monteurs wel gekwalificeerd, maar mag het bedrijf het werk niet aannemen.
Wat moet je aanleveren? (indicatie)
Deze lijst komt niet uit een officiële bron. De exacte documenten verschillen per instelling. Houd waarschijnlijk het volgende bij de hand:
- een geldig identiteitsbewijs voor de inschrijving bij het examen
- de categorie die je wilt afleggen, met een korte omschrijving van je werk
- voor het bedrijf: de gegevens van de onderneming en van de verantwoordelijke persoon
Controleer altijd de lijst die de instelling of keuringsinstantie zelf hanteert. Deze pagina geeft een overzicht, geen officiële checklist.
Veelgemaakte fouten bij het halen van het certificaat
- Eerst het bedrijfscertificaat regelen, daarna pas het examen. Bij de BRL 100-audit moet het bedrijf monteurs met een geldig persoonscertificaat kunnen tonen.
- De verkeerde categorie kiezen. Kies je te laag, dan mag je bepaald werk niet doen. Kies je te hoog, dan betaal je meer dan nodig.
- Vergeten te laten registreren. Een geslaagd examen zonder registratie in het CRT wordt bij een controle niet herkend.
- Het examenreglement niet lezen. Dan kom je onvoorbereid op de dag van het examen.
- Een certificaat kopen in plaats van halen. Een persoonscertificaat komt uit een examen bij een erkende instelling. Lees waarom je een F-gassencertificaat niet kunt kopen.
Na het halen: geldigheid en vervolg
Een nieuw persoonscertificaat is zeven jaar geldig, daarna is hercertificering nodig. Certificaten uit het oude systeem blijven geldig tot uiterlijk 12 maart 2029, mits ze binnen de overgangsperiode zijn behaald en geregistreerd. Uiterlijk op die datum moet iedereen (her)gecertificeerd zijn volgens het nieuwe systeem. Sinds 29 maart 2026 geeft de reguliere route alleen nog nieuwe BRL 200-certificaten uit (ammoniak en CO2 tot uiterlijk 1 juli 2026 uitgezonderd).
Heb je je certificaat kwijt, lees dan duplicaat aanvragen. Werk je aan voertuig-airco’s, dan geldt een ander spoor: zie opleidingsattest voor mobiele airco’s.
Veelgestelde vragen
Kan ik het examen doen zonder cursus? Ja. Voor het persoonscertificaat is een cursus niet verplicht, alleen het examen bij een erkende instelling. Lees cursus of opleiding voor wanneer een cursus wel verplicht is.
Hoe lang blijft mijn nieuwe certificaat geldig? Een nieuw persoonscertificaat is zeven jaar geldig. Daarna moet je hercertificeren.
Moet mijn bedrijf ook een examen doen? Nee. Het bedrijf vraagt een bedrijfscertificaat BRL 100 aan bij een keuringsinstantie. Dat is een beoordeling van het bedrijf, geen examen voor één persoon.
Bronnen
- Ondernemersplein - Certificaat voor werken met F-gassen
- IPLO - Eisen aan natuurlijke personen (monteurs)
- Centraal Register Techniek