Mock recall bij ISO 22000: zo oefen je traceerbaarheid
Een mock recall is een proefoefening waarin je een partij product kiest en zo snel mogelijk vastlegt waar die partij is terechtgekomen. Je oefent daarmee of je traceerbaarheid werkt, van grondstof tot klant en terug. De FSSC 22000-regeling versie 7 noemt de traceerbaarheidsoefening expliciet: bij de auditplanning telt die mee als onderdeel van de operationele voedselveiligheid. Dat komt uit de FSSC 22000-regeling (mei 2026) . Het begin van de procedure staat in het stappenplan en de eisen staan op de eisenpagina.
Een recall (terugroepactie) is het uit de keten halen van een onveilig product dat al aan de consument is verkocht of bij winkels of horeca beschikbaar is voor verkoop. Een withdrawal (terugtrekking) is hetzelfde voor een product dat nog niet te koop is voor de consument. Beide definities komen uit de FSSC-regeling, die naar GFSI v2024 verwijst (GFSI = Global Food Safety Initiative).
Mock recall in het kort
| Vraag | Antwoord |
|---|---|
| Wat test je? | Of je een partij binnen de afgesproken tijd vooruit en achteruit kunt volgen |
| Hoe vaak? | Jaarlijks is de gangbare praktijk; na grote wijzigingen extra |
| Wie doet mee? | Kwaliteit, productie, inkoop, logistiek en de verantwoordelijke voor klantcontact |
| Wat krijg je? | Een verslag met tijd, aantallen en gaten, en een verbeterplan |
Stap voor stap
Kies een partij en maak de vraag scherp
Kies een echte partij die je het afgelopen kwartaal hebt gemaakt. Formuleer de vraag: welke klanten hebben deze partij, en hoeveel eenheden zijn nog op voorraad?
Start de klok en volg vooruit
Begin bij de grondstofpartij en volg de productie naar de verzending. Noteer per stap de partijnummers, de datum en de hoeveelheden. Stop niet bij de eerste hit.
Volg achteruit vanaf het eindproduct
Neem een afgeleverde eenheid bij een klant en volg terug naar de grondstoffen en leveranciers. Controleer of de registratie daar ook klopt.
Meet de tijd en het resultaat
Hoeveel minuten heb je nodig gehad om alle klanten en alle voorraad te vinden? Hoeveel procent van de hoeveelheid heb je kunnen aantonen? Leg beide vast. De FSSC-regeling stelt zelf geen norm aan tijd of percentage; spreek die doelen daarom zelf af, bijvoorbeeld in je recallprocedure.
Schrijf de gaten op en plan de verbetering
Waar brak de keten? Een ontbrekend partijnummer op een pallet, een leverancier zonder herleidbare batch, een klant die niet in het systeem staat. Geef elk gat een eigenaar en een datum.
Invulbare tabel voor je verslag
Fictief voorbeeld: een zuivelbedrijf oefent met een partij yoghurt met partijnummer Y-240318.
| Element | Invulling |
|---|---|
| Gekozen partij | Yoghurt aardbei, partijnummer Y-240318, 1.200 potten |
| Vooruit: grondstoffen | Melkpoeder en fruit gevonden via de inkoopregistratie: twee leveranciers |
| Vooruit: productie | Pasteurisatie, vulling en verpakking, alle stappen herleid |
| Achteruit: klanten | Acht klanten gevonden in de verzendlijst, één klant zonder juiste adresgegevens |
| Hoeveelheid aangetoond | 1.080 van 1.200 potten, 90 procent |
| Gemeten tijd | 95 minuten tot het eerste compleet overzicht |
| Gat | Verzendlijst koppelt de partij niet aan de klant bij levering aan een distributeur |
| Actie | Koppeling in het verzendsysteem aanpassen, eigenaar logistiek, uiterlijk eind van de maand |
Wat de auditor wil zien
Een auditor let in de praktijk vooral op drie dingen (dit is een vuistregel, geen vaste eis). Het verslag van de oefening, met datum, deelnemers en resultaat. De getallen: hoeveel procent kon je aantonen, en hoe lang duurde het. En het bewijs dat je gaten daadwerkelijk hebt opgelost. Een oefening zonder vervolg is zwak bewijs.
Veelgemaakte fouten
- Een schone oefening kiezen. Kies een partij waar iets mis kan gaan. Een perfecte partij zegt niets.
- Alleen op papier volgen. Loop de route fysiek na en vergelijk met de registratie.
- Stoppen bij “we hebben het gevonden”. Het gaat om de volledigheid, niet om de eerste treffer.
- Geen tijdmeting. Zonder getal weet je niet of je snel genoeg bent.
- Een jaar niets oefenen. Een recallprocedure die nooit is geoefend, is in de audit een risico: je kunt dan niet aantonen dat ze werkt.
Hoe past dit bij de rest van het systeem?
Traceerbaarheid hangt samen met de leveranciersbeoordeling, de partijregistratie en de afwijkingenprocedure. Als de oefening gaten laat zien, is dat ook een afwijkingsbewijs. Zie de checklist met bewijs voor de controlepunten, en verplichte documenten voor de registraties die je nodig hebt. Hoe een afwijking wordt gewaardeerd, lees je op de pagina over major en minor afwijkingen.
Wat doe je met de uitkomst?
Een mock recall die goed verloopt, is het bewijs dat je systeem werkt. Bewaar het verslag, de gebruikte registraties en de tijdmeting bij de verplichte documenten. Een oefening die gaten laat zien, is net zo waardevol, mits je het verbeterplan ook uitvoert en controleert.
Herhaal de oefening na elke grote wijziging: een nieuwe leverancier, een andere verpakking of een nieuw verdeelkanaal. Juist dan verschuiven de routes waarop je traceert.
Meer informatie
Officiële referenties
- FSSC 22000 Scheme Version 7.0 (mei 2026) , voor de traceerbaarheidsoefening in de auditplanning en de definities van recall en withdrawal
- ISO 22000:2018 - Food safety management systems