Wat is de PSO-Prestatieladder?
De PSO-Prestatieladder (Prestatieladder Socialer Ondernemen) is een Nederlands keurmerk dat meet hoeveel werk een organisatie biedt aan mensen met een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt. Denk aan mensen met een arbeidsbeperking, een bijstandsuitkering of een langdurige WW-uitkering. De methode is ontwikkeld door TNO en wordt beheerd door PSO-Nederland . Hoe hoger je trede, hoe meer je bijdraagt in vergelijking met andere bedrijven van dezelfde omvang.
Bedrijven halen het PSO-keurmerk vooral voor aanbestedingen met social return. Volgens PSO-Nederland gebruiken veel (semi)publieke opdrachtgevers het keurmerk als sociaal inkoopinstrument. Het certificaat kan dan dienen als invulling van de social return-verplichting. De spelregels verschillen per arbeidsmarktregio. Net als de CO2-Prestatieladder is het dus vooral een instrument om opdrachten te winnen.
Kort gezegd: de PSO telt hoeveel mensen uit de doelgroep bij je werken (direct) en hoeveel je inkoopt bij andere sociale bedrijven (indirect). Dat percentage vergelijkt TNO met een norm voor bedrijven van jouw grootte.
De PSO-Prestatieladder in het kort
| Wat is het? | Keurmerk voor socialer ondernemen: werk voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt |
| Methode | TNO (PSO-handleiding, versie 2.6 vanaf 1 oktober 2026) |
| Beheerder | Stichting PSO-Nederland, die het keurmerk ook toekent |
| Audit | Door een certificerende instelling: DEKRA, DNV, Kiwa of Normec VRO |
| Niveaus | Aspirant-status, Basistrede, trede 1, 2 en 3, plus PSO 30+ |
| Geldigheid | 2 jaar |
| Kosten | Jaarbijdrage €550 tot €6.560 plus eenmalige auditkosten, zie kosten en aanvraag |
| Voor wie? | Organisaties met minimaal 2 fte; voor een trede ook minimaal 1 jaar ingeschreven bij de KvK |
Hoe werkt de PSO-Prestatieladder?
De PSO kijkt naar het jaar voor je aanvraag, het peiljaar. Je telt in fte hoeveel mensen uit de PSO-doelgroep bij je werkten. Iemand met een Wajong-uitkering telt volledig mee, een bbl-leerling op niveau 2 voor de helft. Dat gewogen aantal deel je door je totale aantal fte. Dat is je directe bijdrage.
Daarbij mag je de indirecte bijdrage optellen: inkoop bij andere PSO-gecertificeerde bedrijven of sociale werkbedrijven. Een ICT-bedrijf dat zelf weinig geschikte functies heeft, kan zo toch een trede halen door bijvoorbeeld schoonmaak of catering bij een sociaal bedrijf in te kopen. Minimaal 20% van de norm moet wel uit je eigen organisatie komen. De volledige berekening met een rekenvoorbeeld staat op PSO treden en berekening.
Naast de cijfers toetst de auditor ook kwalitatieve eisen. Heeft de medewerker passend werk? Is er begeleiding? Worden functioneringsgesprekken gevoerd?
Alles over de PSO-Prestatieladder
Hieronder vind je de pagina’s per vraag. Begin bij de treden als je wilt weten waar je staat. Begin bij aanbestedingen als een opdrachtgever om social return vraagt. Staat je vraag er niet tussen, kijk dan bij de veelgestelde vragen.
Van Aspirant tot trede 3, met een volledig rekenvoorbeeld.
Treden en berekeningHoe de PSO je social return-verplichting invult.
PSO bij aanbestedingenDe zes stappen in MijnPSO, jaarbijdrage en auditkosten.
Aanvragen en kostenDe kwalitatieve eisen per trede, eis voor eis.
PSO-eisenWat de auditor controleert en hoe de score tot stand komt.
PSO-auditDe toetsen voor aanvragers, met voorbeelden.
Voor wie?Vrijwillig keurmerk, maar soms een eis in aanbestedingen.
Is de PSO verplicht?Welk jaar je telt, en hoe halverwege ingestroomde medewerkers tellen.
Peiljaar en peildatumWie meetelt in je aantal medewerkers en fte, en wie niet.
BedrijfsomvangDochterbedrijven en concerns in één PSO-aanvraag.
Onderliggende entiteitenHet plan van aanpak, met een invulbare template.
Aspirant-statusAansluitend hercertificeren, en wat een gat kost.
Certificaat verlengenKorte antwoorden op de vragen die we het vaakst zien.
Veelgestelde vragenPSO naast andere ladders en beoordelingen
De PSO is een van de ladders die opdrachtgevers bij aanbestedingen gebruiken. De CO2-Prestatieladder beloont CO2-reductie, de Veiligheidsladder veiligheidsbewustzijn en de PSO werk voor kwetsbare groepen. Vraagt een internationale klant naar je sociale prestaties, dan gaat het vaak om EcoVadis: een beoordeling die ook arbeid en mensenrechten meeneemt, maar geen PSO-trede kent.
Bronnen
- PSO-Nederland (beheerder van het keurmerk)
- PSO-handleiding versie 2.6 (TNO, 1 oktober 2026)
- PIANOo - Social return (expertisecentrum aanbesteden)
- PSO-Nederland - Certificerende instellingen