Omgevingsvergunning milieu en ISO 14001

Sinds 1 januari 2024 heet de milieuvergunning een omgevingsvergunning voor een milieubelastende activiteit. De regels staan onder de Omgevingswet , vooral in het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal). Per activiteit bepaalt het Bal of je een vergunning nodig hebt, een melding moet doen, gegevens moet aanleveren of alleen algemene regels volgt. Voor ISO 14001 zijn al die plichten compliance-verplichtingen (clausule 6.1.3) die in je wettelijk register horen. Hieronder lees je hoe je bepaalt wat voor jou geldt, met een voorbeeldregister.

Kort antwoord: check in het Omgevingsloket of je activiteit in hoofdstuk 3 van het Bal staat. Zo ja, dan vertelt die paragraaf of je een vergunning, melding of informatieplicht hebt en welke regels gelden. Staat je activiteit er niet in, dan gelden de milieuregels uit het omgevingsplan van je gemeente. Had je al een Wabo-milieuvergunning, dan geldt die automatisch als omgevingsvergunning voor een milieubelastende activiteit.

Op deze pagina

Van inrichting naar milieubelastende activiteit.

Wat veranderde er?

Zo bepaal je welke plicht geldt.

Vergunning, melding of informatie?

Vergunning en meldingen in je compliance-register.

Voorbeeldregister

Bewijs bij clausule 6.1.3 en 9.1.2.

Wat de auditor wil zien

Wat veranderde er met de Omgevingswet voor de milieuvergunning?

Onder de oude Wet milieubeheer keek de overheid naar een “inrichting”: je hele bedrijfslocatie. De Omgevingswet kijkt naar losse milieubelastende activiteiten. Een bedrijf kan dus meerdere activiteiten hebben, zoals een stookinstallatie, een opslagtank en een werkplaats, elk met eigen regels.

Onder de oude wet	Onder de Omgevingswet (sinds 1 januari 2024)
Inrichting	Milieubelastende activiteit
Activiteitenbesluit milieubeheer	Besluit activiteiten leefomgeving (Bal)
Omgevingsvergunning milieu (Wabo)	Omgevingsvergunning voor een milieubelastende activiteit
Melding Activiteitenbesluit	Melding of informatieplicht uit het Bal
Regels in het Activiteitenbesluit voor bijvoorbeeld winkels en horeca	Regels in het omgevingsplan van de gemeente

Bestaande vergunningen zijn niet vervallen. Een onherroepelijke Wabo-vergunning voor milieu geldt van rechtswege als omgevingsvergunning voor de milieubelastende activiteiten van de voormalige inrichting. De voorschriften blijven gelden. Dat staat in het overgangsrecht van IPLO .

Je oude vergunningnummer en voorschriften blijven dus geldig, maar de regels eromheen zijn verhuisd. Verwijzingen in je register naar het Activiteitenbesluit of de Wet milieubeheer zijn verouderd. Een ISO 14001-auditor ziet dat als een register dat niet actueel is.

Vergunningplicht, meldingsplicht of informatieplicht?

Het stappenplan van IPLO helpt je per activiteit te bepalen wat geldt. Samengevat:

Stap	Vraag	Waar je het vindt
1	Staat mijn activiteit als milieubelastende activiteit in hoofdstuk 3 van het Bal?	Bal hoofdstuk 3, of Omgevingsloket
2	Welke inhoudelijke regels gelden?	Bal hoofdstuk 4 en 5, via het “richtingaanwijzer”-artikel in hoofdstuk 3
3	Heb ik een vergunning nodig?	Artikel “aanwijzing vergunningplichtige gevallen” in de paragraaf
4	Moet ik een melding doen?	Bal hoofdstuk 4, minimaal 4 weken voor de start
5	Welke andere informatie moet ik aanleveren?	Informatieplichten in hoofdstuk 2 tot en met 5
6	Zijn er regels van gemeente, provincie of waterschap?	Omgevingsplan, omgevingsverordening, waterschapsverordening
7	Heeft het bevoegd gezag afgeweken?	Maatwerkvoorschriften, vergunningvoorschriften, gelijkwaardige maatregelen

Twee details die vaak vergeten worden. Voor elke milieubelastende activiteit in het Bal geldt een specifieke zorgplicht: je voorkomt of beperkt nadelige gevolgen voor het milieu, ook als er geen concrete regel is. En een melding vervalt als de activiteit al vergunningplichtig is, want dan lever je de gegevens bij de aanvraag aan.

Wie is het bevoegd gezag? Meestal de gemeente. Voor complexe bedrijven vaak de provincie. Toezicht en handhaving doet in de praktijk de omgevingsdienst.

Wat staat er in een omgevingsvergunning voor een milieubelastende activiteit?

Een vergunning bevat voorschriften die specifiek zijn voor jouw locatie. Ze komen bovenop de algemene regels uit het Bal. Typische voorschriften gaan over:

geluid en trillingen op de grens van je terrein;
emissies naar lucht, met meetverplichtingen;
lozingen van afvalwater;
opslag van gevaarlijke stoffen;
registraties en rapportages aan het bevoegd gezag.

Elk voorschrift met een meet-, registratie- of rapportageplicht wordt een regel in je register. Het is precies dit soort bewijs dat een ISO 14001-auditor bij de nalevingsevaluatie opvraagt.

Voorbeeld: de omgevingsvergunning in je ISO 14001-register

Hieronder een uitsnede van het compliance-register van een fictief metaalbewerkingsbedrijf. Het bedrijf heeft een overgezette Wabo-vergunning en een paar meldingsplichtige activiteiten. De kolom “Bron” maakt duidelijk waar de verplichting vandaan komt.

Milieuaspect	Activiteit	Bron	Type plicht	Wat er geëist wordt	Bewijs	Frequentie controle	Eigenaar
Emissie naar lucht	Lakstraat	Omgevingsvergunning, voorschrift 4.2	Vergunning	Emissiemeting oplosmiddelen, rapport aan bevoegd gezag	Meetrapport	Jaarlijks	KAM-coördinator
Afvalwater	Ontvetten onderdelen	Omgevingsvergunning, voorschrift 6.1	Vergunning	Lozing via olieafscheider, onderhoud afscheider	Onderhoudsrapport, ledigingsbonnen	Halfjaarlijks	Technische dienst
Energieverbruik	Hele locatie	Bal, energiebesparingsplicht	Algemene regel en informatieplicht	Erkende maatregelen treffen en rapporteren	Rapportage RVO, zie energiebesparingsplicht	Eens per 4 jaar	Facilitair
Opslag gevaarlijke stoffen	Opslag spuitbussen en verf	Bal, algemene regels opslag in verpakking	Algemene regel	Opslag volgens voorgeschreven PGS-richtlijn	Inspectierapport opslag	Jaarlijks	Magazijn
Koudemiddelen	Koelinstallatie kantoor	EU F-gassenverordening	Algemene regel	Lekcontrole door gecertificeerd bedrijf (BRL 100)	Logboek installatie	Volgens logboek	Facilitair
Nieuwe activiteit	Plaatsing tweede stookinstallatie	Bal, stookinstallatie	Melding	Melding minimaal 4 weken voor start	Ontvangstbevestiging Omgevingsloket	Eenmalig, bij wijziging	Technische dienst

Zet de vergunning zelf ook in je documentenregister: datum besluit, kenmerk, eventuele wijzigingen en maatwerkvoorschriften. Dan zie je in één oogopslag welke versie geldt.

Wat wil de ISO 14001-auditor zien bij de omgevingsvergunning?

De auditor toetst niet of je vergunning juridisch klopt. Hij toetst of je weet wat erin staat en aantoont dat je het naleeft.

Clausule	Wat de auditor vraagt	Bewijs
6.1.3	Welke vergunningen, meldingen en algemene regels gelden?	Register met actuele bronnen, kopie vergunning
6.1.2	Zijn de vergunde activiteiten gekoppeld aan je milieuaspecten?	Verwijzing tussen aspectenregister en wettelijk register
6.3	Hoe borg je dat een wijziging tijdig gemeld of aangevraagd wordt?	Wijzigingsprocedure met check op vergunning en melding
7.4	Communiceer je met het bevoegd gezag zoals vereist?	Verzonden rapportages, correspondentie omgevingsdienst
9.1.2	Voldoe je aan elk voorschrift?	Nalevingsevaluatie met meetgegevens en conclusie

Een veelvoorkomende bevinding is een nieuwe installatie die wel is geplaatst, maar waarvoor de melding ontbreekt. Paragraaf 6.3 van ISO 14001:2026 (planning van wijzigingen) is precies bedoeld om dat te voorkomen.

Heb je ISO 14001 nodig voor een omgevingsvergunning?

Nee. De Omgevingswet eist geen ISO 14001 en een certificaat vervangt geen vergunning of melding. Andersom helpt ISO 14001 wel: het systeem dwingt je om verplichtingen bij te houden, wijzigingen te beoordelen en naleving jaarlijks te controleren. Dat maakt een inspectie van de omgevingsdienst een stuk voorspelbaarder.

Volgende stap

Werk je register bij met de bronnen uit deze pagina en koppel elke regel aan je milieuaspecten. Plan daarna een nalevingsevaluatie en check met de ISO 14001 checklist of hoofdstuk 6 en 9 compleet zijn. Werk je in de maakindustrie? Lees ook ISO 14001 voor productiebedrijven.