NEN 4400 voor zzp’ers: welke norm geldt er?

Een zelfstandige zonder personeel (zzp’er) heeft zelf geen NEN 4400-keurmerk nodig. Het gaat om bedrijven die tussen zzp’ers en opdrachtgevers staan. Volgens de SNA-pagina over het schema bestaat daarvoor de SNA-norm Intermediaire dienstverlening zzp (SNA-026, november 2025). Die norm moet samen worden gelezen met NEN 4400-1 en NEN 4400-2.

De grens tussen zzp-bemiddeling en uitlenen bepaalt welke route je nodig hebt. Die grens volgt de feitelijke situatie, niet alleen het contract. Lees SNA-026 zelf na voor de precieze regels. Lees ook de keuzegids op de hub en NEN 4400-1 versus NEN 4400-2 voor het normdeel.

Laatst gecontroleerd: 28 oktober 2026.

Welke norm past bij welke situatie?

Jouw situatie	Normkader	Waar kijk je naar
Je bemiddelt of contracteert zzp’ers voor opdrachtgevers	SNA-026, samen met NEN 4400-1 of -2	Zie het register: activiteiten Bemiddeling en Tussenkomst
Je zet eigen werknemers in bij een andere partij	NEN 4400-1 (Nederlandse onderneming)	Personeel, loon en administratie
Je zet personeel in vanuit het buitenland	NEN 4400-2	Idem, met buitenlandse registratie
Je bent zelf zzp’er en werkt bij een opdrachtgever	Geen NEN 4400-keurmerk, wel schijnzelfstandigheid	Gezag, toezicht en vervanging in de praktijk

Wanneer raakt de Wtta aan zzp’ers?

De Wtta gaat over uitlenen van werknemers: wie werknemers aan een ander bedrijf uitleent , heeft toelating nodig. Adviseurs noemen leiding en toezicht door de inlener als kerncriterium. Ga er niet van uit dat er een aparte uitzondering voor zzp’ers geldt. Toets je situatie aan de wettekst of laat een jurist meekijken.

Dat criterium is geen formaliteit. Bepaalt de opdrachtgever in de praktijk de werkwijze en houdt hij toezicht, dan kan de Arbeidsinspectie de situatie als uitlenen zien. Twijfel je, gebruik dan de beslisboom op toelatinguitleenmarkt.nl en vraag een specialist.

Het contract zegt niet altijd wat de werkelijkheid is. Een zelfstandige die dagelijks op instructie van een opdrachtgever werkt, valt in de praktijk vaak niet meer onder “zelfstandig”. Laat de situatie beoordelen door een specialist voordat je een contract tekent.

Een fictief voorbeeld

Bemiddelaar Vonk koppelt zelfstandige installateurs aan bouwbedrijven. Vonk heeft geen eigen personeel. De installateurs sluiten zelf de overeenkomst met het bouwbedrijf en bepalen hun eigen werkwijze.

Vonk is in dat geval een tussenpartij voor zzp’ers en kijkt naar SNA-026. Heeft Vonk daarentegen installateurs in dienst en stuurt het ze dagelijks aan bij bouwbedrijven, dan leent Vonk personeel uit. Dan zijn NEN 4400-1 en de Wtta aan de orde. Dit voorbeeld is fictief.

Wat leg je als zzp-bemiddelaar vast?

Welke zelfstandigen zijn ingezet en op basis van welke opdracht.
Dat de zelfstandige zelf verantwoordelijk is voor de uitvoering.
Hoe de controle op zelfstandigheid is vastgelegd, zoals een verklaring en een gesprek.
Dat de administratie over opdrachten en betalingen sluit.

Veelgemaakte fouten

Aannemen dat zzp altijd buiten de norm valt. De feitelijke situatie bepaalt het. Zie de Callout hierboven.
SNA-026 los van NEN 4400 lezen. De norm moet samen met NEN 4400-1 of -2 worden gelezen.
Een verklaring voor personeel gebruiken voor zzp-bemiddeling. De module moet bij de activiteit passen. Zie SNA-keurmerk aanvragen.

Veelgestelde vragen

Heb ik een SNA-keurmerk nodig als ik alleen zzp’ers bemiddel?

Dat hangt af van je opdrachtgevers en je risico. SNA-026 bestaat sinds november 2025. Het register kent de activiteiten Bemiddeling en Tussenkomst. Een nieuwsbericht van Flexnieuws noemt 1 januari 2026 als start van die modules. Vraag een inspectie-instelling welke activiteit bij jou past.

Ben ik als zzp’er zelf verplicht een keurmerk te halen?

Nee. Het SNA-keurmerk is een vrijwillig keurmerk voor ondernemingen die personeel uitlenen, werk aannemen of tussen zzp’ers en opdrachtgevers staan. Wel moet je in de praktijk zelfstandig werken. Dat is een vraag van schijnzelfstandigheid, niet van het keurmerk.

Geldt de Wtta ook voor detachering van zzp’ers?

Dat hangt af van de feitelijke aansturing. Detacheerders vallen onder de Wtta. Of een zzp’er onder leiding en toezicht van een ander bedrijf werkt, bepaalt of er sprake is van uitlenen. Zie Wtta en SNA.

Welke vragen stel je vóór je een zzp’er inhuurt?

Stel vijf vragen voordat je een zelfstandige inzet, en leg de antwoorden vast:

Wie bepaalt de werkwijze en de werktijden?
Heeft de zelfstandige meerdere opdrachtgevers, en kan hij zijn eigen materiaal en werkplek kiezen?
Kan de zelfstandige zich laten vervangen door een ander?
Wie betaalt de zelfstandige, en op basis van welk tarief of resultaat?
Is er een eigen KvK-inschrijving en een eigen administratie?

Als de antwoorden op de eerste twee vragen “wij” zijn, en de zelfstandige geen vervanging kan regelen, is de kans groot dat de situatie in de praktijk op een dienstverband lijkt. Dan is het verstandig juridisch advies in te winnen.

Wat staat er in een contract met een zzp-bemiddelaar?

Een goed contract bevat in elk geval de rol van de bemiddelaar, de rol van de zelfstandige en de rol van de opdrachtgever. Het beschrijft wie aanstuurt en wie verantwoordelijk is voor de uitvoering. Verder staat erin hoe de controle op zelfstandigheid is geregeld, en welke documenten worden bewaard.

Let op: het contract is het startpunt. De Arbeidsinspectie kijkt naar de feitelijke situatie. Een contract dat zegt “zelfstandig” terwijl de praktijk anders is, helpt je niet.

Wat doet de Arbeidsinspectie?

De Nederlandse Arbeidsinspectie begint volgens de overheid op 1 januari 2028 met handhaving van de toelatingsplicht. Of zij een zzp-constructie als uitlenen ziet, hangt af van de praktijk. Leg daarom bij elke zelfstandige vast wie instructies geeft, welke middelen worden gebruikt en hoe lang de samenwerking duurt.

Veelgemaakte fouten bij zzp-bemiddeling

Een verklaring van zelfstandigheid als enig bewijs. Dat document is niet doorslaggevend als de praktijk anders is.
Geen vastlegging van de instructies. Als er wel aanwijzingen zijn, moet je weten en vastleggen welke dat zijn.

Voor de keuze van het normdeel, zie NEN 4400-1 versus NEN 4400-2.