ISO 45000 of ISO 45001? Wat je moet weten

Wie zoekt op “ISO 45000” bedoelt in de praktijk waarschijnlijk ISO 45001, de norm voor gezond en veilig werken (G&VW, in het Engels OH&S). Op de ISO-overzichtspagina van de 45000-familie staan ISO 45001:2018, de richtlijn ISO/PAS 45005:2020 over veilig werken tijdens de COVID-19-pandemie en een praktische gids voor kleine organisaties. Een ISO 45000-norm met certificeerbare eisen staat daar niet bij. Certificeren doe je dus op ISO 45001. Welke jaartallen en uitgaven daarbij horen, lees je op ISO 45001:2018 of NEN-EN-ISO 45001:2023. Deze pagina laat zien hoe je de verwarring in offertes en eisen herkent.

Wat staat er op de ISO-pagina van de 45000-familie?

De ISO-pagina over de 45000-familie noemt ISO 45001 als vlaggenschip van de familie. Daarnaast verwijst de pagina naar drie dingen:

Document	Titel op de ISO-pagina	Wat het is
ISO 45001:2018	Occupational health and safety management systems, requirements with guidance for use	De norm met eisen waarop je certificeert
ISO/PAS 45005:2020	General guidelines for safe working during the COVID-19 pandemic	Tijdelijke richtlijn uit de pandemie, geen certificeringsnorm
ISO 45001:2018, a practical guide for small organizations	Uitgave van ISO en UNIDO (de VN-organisatie voor industriële ontwikkeling)	Hulpmiddel bij het invoeren van ISO 45001, geen norm op zichzelf

Buiten die overzichtspagina bestaan er ook ISO 45002:2023 (richtlijn voor het invoeren van ISO 45001) en ISO 45003:2021 (richtlijn voor psychosociale risico’s). Beide zijn richtlijnen zonder certificeerbare eisen. Over de tweede lees je meer op ISO 45001 standaarden: ISO 45003.

De pagina noemt OHSAS 18001 en de ILO-OSH-richtlijnen als voorlopers van ISO 45001. Ze horen niet bij de familie. Voor de overstap van OHSAS lees je Van OHSAS 18001 naar ISO 45001.

Op de ISO-pagina staat geen eigen norm “ISO 45000” met eisen. Wij hebben ook geen andere bron gevonden die die norm als certificeerbaar document beschrijft. Vraag je opdrachtgever of certificerende instantie welke norm zij bedoelen als er verwarring is.

Waarom zoeken mensen op “ISO 45000”?

Er zijn drie mogelijke verklaringen. Dit zijn aannames, geen vastgestelde feiten.

Verschrijving. “ISO 45000” lijkt op “ISO 45001”. Zoekers die de norm nog niet kennen, typen het getal dat ze hebben gehoord.
Familienaam. Omdat de norm bij de “ISO 45000-familie” hoort, denken sommige mensen dat ISO 45000 de overkoepelende norm is.
Oude of buitenlandse bronnen. Sommige artikelen gebruiken de termen door elkaar. Let op de volledige titel en het jaartal.

Zo controleer je welke norm bedoeld wordt

Een offerte, een certificaat of een eis van een opdrachtgever noemt altijd een volledige titel. Controleer vier dingen:

Controle	Juist	Verkeerd of verdacht
Normnummer	ISO 45001 of NEN-EN-ISO 45001	ISO 45000 als certificeerbare eis
Jaartal	2018 of 2023 (zie versie-2018-2023)	Geen jaartal of een jaartal dat niet bestaat
Type document	Requirements with guidance for use	Alleen de term “45000” zonder titel
Certificering	Certificaat van een instelling die geaccrediteerd is voor ISO 45001	”ISO 45000-certificaat” zonder accreditatiebewijs

Het normnummer alleen is niet genoeg. Een certificaat is pas bruikbaar als de norm, de scope en de accreditatie kloppen.

Voorbeeld: een offerte die “ISO 45000” noemt

Stel: een aannemer ontvangt een aanbieding van een adviesbureau voor “ISO 45000-certificering in 4 maanden”. De aanbieding vermeldt geen normversie en geen certificerende instantie.

Zo zou de aanbieding moeten luiden:


Onderwerp: Certificering ISO 45001:2018 (of NEN-EN-ISO 45001:2023)
Scope: hoofdkantoor en werkplaats Rotterdam, 42 medewerkers
Certificerende instantie: [naam], geaccrediteerd door de Raad voor Accreditatie (RvA) voor ISO 45001
Traject: gap-analyse, implementatie, interne audit, certificeringsaudit

Vraag bij elke offerte om de naam van de certificerende instantie en de accreditatie. Zo voorkom je dat je betaalt voor een certificaat dat niemand erkent. Zie ook ISO 45001 offerte vergelijken.

Veelgemaakte fouten

De norm als “ISO 45000” in je documentatie zetten. Auditors vragen naar de juiste norm. Gebruik de volledige titel in je managementsysteem.
Een certificaat van een andere norm als bewijs aanbieden. Een VCA-certificaat of een ISO 9001-certificaat is geen ISO 45001-certificaat. Het verschil tussen VCA en ISO 45001 lees je op ISO 45001 vs VCA.
Verwarring met de richtlijn over COVID-19. ISO/PAS 45005 gaat over werken tijdens een pandemie. Het is geen eisendocument voor certificering.
Geen versie in je offerte. Zonder jaartal weet je niet welke eisen gelden. Het verschil tussen 2018 en 2023 leggen we uit op de pagina over versies.

Wat je nu kunt doen

Zoek in je eigen documenten op “45000”. Vervang elke verwijzing door ISO 45001:2018 of NEN-EN-ISO 45001:2023.
Vraag bij je certificerende instantie welke versie zij auditen.
Begin bij het stappenplan als je nog niet weet welke stappen bij certificering horen.

Zo leg je het uit aan je opdrachtgever

Soms vraagt een klant of leverancier om “ISO 45000-certificaat”. Dan wil je niet onaardig zijn, maar wel precies. Een korte reactie helpt:


Dank voor de vraag. De certificeerbare norm voor arbeidsveiligheid is ISO 45001,
in Nederland verkrijgbaar als NEN-EN-ISO 45001:2023. Wij zijn gecertificeerd
(of werken toe naar certificering) voor ISO 45001 voor de volgende scope: [scope].
Het certificaat kunt u controleren bij de certificerende instantie en in het
register van de RvA.

Zo wordt duidelijk welke norm je bedoelt, zonder dat het een discussie wordt over terminologie. Vraag altijd door als de tegenpartij een andere norm noemt. Dan weet je of het om een verschrijving gaat of om een eis die echt anders is.

Waarom de precieze norm ertoe doet

Normen worden in contracten, aanbestedingen en vergunningen vaak letterlijk genoemd. Een verkeerd normnummer kan betekenen dat een offerte niet voldoet aan de eisen van de opdrachtgever. Het kan ook betekenen dat een certificaat niet wordt erkend. Dat is zelden een technische kwestie. Het gaat om wat er op papier staat.

Daarom is het zinvol om in je eigen documenten één vaste formulering te gebruiken. Bijvoorbeeld: “ISO 45001:2018 (NEN-EN-ISO 45001:2023)”. Die schrijfwijze gebruik je in je managementhandboek, je offertes, je website en je interne documenten. Zo voorkom je dat iemand per ongeluk een andere variant overneemt.

Wat je wel en niet kunt zeggen

Je mag zeggen dat je werkt volgens ISO 45001, ook als je nog niet gecertificeerd bent. Zeg er dan bij dat het traject loopt.
Je mag niet zeggen dat je gecertificeerd bent op basis van een adviesrapport. Alleen een certificaat van een geaccrediteerde instantie telt.
Je mag geen “ISO 45000-certificaat” verkopen als je dat niet bij een instantie kunt laten controleren.

Voor de praktijk van het traject, van gap-analyse tot audit, zie het stappenplan. Voor de kosten, zie kosten en tijdlijn.

Veelgestelde vragen

Bestaat ISO 45000 als certificeerbare norm? Niet op de officiële ISO-pagina van de familie. Certificeerbaar is ISO 45001. Die pagina noemt ook geen andere norm met eisen.

Is ISO 45001 hetzelfde als de NEN-norm? In Nederland is de norm verkrijgbaar als NEN-EN-ISO 45001:2023. Inhoudelijk gaat het om dezelfde eisen. De precieze verschillen per versie lees je op de versiepagina.

Wat betekent het als een aanbieder “45000” gebruikt? Vraag om de volledige norm, de versie en de naam van de accreditatie. Een serieuze aanbieder kan dat direct geven.

Waar vind ik de eisen van ISO 45001? Op de eisenpagina, per hoofdstuk, met toelichting.

Bronnen

ISO: de 45000-familie : overzicht van ISO 45001, ISO/PAS 45005 en de praktische gids.
Raad voor Accreditatie (RvA) : om te controleren of een certificerende instantie geaccrediteerd is.