Nieuwe F-gassenverordening (EU) 2024/573: wat verandert er?
De nieuwe F-gassenverordening, Verordening (EU) 2024/573, is op 7 februari 2024 vastgesteld en geldt sinds 11 maart 2024. Ze vervangt Verordening (EU) 517/2014. De drie grootste veranderingen: HFK’s verdwijnen in 2050 helemaal uit de EU, er komen verboden op nieuwe airco’s en warmtepompen met F-gassen, en certificering geldt nu ook voor natuurlijke koudemiddelen. De officiële tekst staat op EUR-Lex , een toelichting bij de Europese Commissie .
F-gassen (gefluoreerde broeikasgassen) zitten als koudemiddel in airco’s, koelinstallaties en warmtepompen. Lekt het weg, dan warmt het de aarde vele malen sterker op dan CO2. Voor installateurs betekent de verordening vooral nieuwe certificaten: lees wie een F-gassencertificaat nodig heeft. Voor eigenaren gaat het om lekcontrole en logboek.
In Nederland is de verordening uitgewerkt in het Besluit en de Regeling gefluoreerde broeikasgassen en ozonlaagafbrekende stoffen , plus de beoordelingsrichtlijnen BRL 100 en BRL 200.
Wat verandert er ten opzichte van de oude F-gassenverordening?
De opbouw lijkt op die van 517/2014, maar op veel punten is de verordening strenger. Dit zijn de wijzigingen die installateurs en eigenaren het meest merken.
| Onderwerp | Oude verordening (517/2014) | Nieuwe verordening (2024/573) |
|---|---|---|
| Certificering | Alleen voor werk met F-gassen | Ook voor natuurlijke koudemiddelen: koolwaterstoffen, CO2 en ammoniak |
| Geldigheid persoonscertificaat | Levenslang | Opfrissen of opnieuw toetsen, minstens elke 7 jaar |
| Lekcontrole | Op basis van ton CO2-equivalent | Daarnaast ook voor gassen uit bijlage II (zoals HFO’s), op basis van kilo’s |
| Controle na reparatie | Binnen 1 maand na de reparatie | Tussen 24 uur en 1 maand na de reparatie, dus niet meer op dezelfde dag |
| Verboden op nieuwe apparatuur | Beperkt aantal | Veel meer, met een volledig verbod op F-gassen in kleine split-systemen vanaf 2035 |
| HFK-quota | Uitfasering tot 21% in 2030 | Volledige uitfasering van HFK’s in 2050 |
| Bijvullen met GWP 2.500 of hoger | Verboden bij installaties vanaf 40 ton CO2-equivalent | Sinds 1 januari 2025 verboden bij alle koelapparatuur, ongeacht de vulling |
GWP staat voor global warming potential: hoeveel sterker een gas opwarmt dan CO2. R32 heeft een GWP van 675, R404A ongeveer 3.922, propaan bijna nul.
Verboden op nieuwe airco’s en warmtepompen
De verordening verbiedt het op de markt brengen van nieuwe apparatuur met F-gassen boven een bepaalde GWP. Bestaande installaties mag je blijven gebruiken. Dit zijn de verboden die voor installateurs het meest tellen, volgens de Europese Commissie :
| Apparatuur | Vermogen | Verboden vanaf | Wat niet meer mag |
|---|---|---|---|
| Single split-airco | Minder dan 3 kg F-gas | 1 januari 2025 | F-gassen met GWP 750 of hoger |
| Monoblock-airco en monoblock-warmtepomp | Tot en met 12 kW | 1 januari 2027 | F-gassen met GWP 150 of hoger |
| Monoblock-airco en monoblock-warmtepomp | 12 tot 50 kW | 1 januari 2027 | F-gassen met GWP 150 of hoger |
| Split lucht-water-warmtepomp | Tot en met 12 kW | 1 januari 2027 | F-gassen met GWP 150 of hoger |
| Split lucht-lucht (airco, warmtepomp) | Tot en met 12 kW | 1 januari 2029 | F-gassen met GWP 150 of hoger |
| Split-systemen | Boven 12 kW | 1 januari 2029 | F-gassen met GWP 750 of hoger |
| Monoblock-apparatuur | Tot en met 12 kW | 1 januari 2032 | Alle F-gassen |
| Split-systemen | Boven 12 kW | 1 januari 2033 | F-gassen met GWP 150 of hoger |
| Split-systemen | Tot en met 12 kW | 1 januari 2035 | Alle F-gassen |
Voor de meeste verboden geldt een uitzondering als veiligheidseisen op de locatie een ander koudemiddel uitsluiten. Bij monoblocks geldt dan een grens van GWP 750.
Voorbeeld: wat betekent dit voor een R32-warmtepomp?
R32 heeft een GWP van 675. Dat is meer dan 150. Een nieuwe monoblock-warmtepomp van 8 kW met R32 mag daarom vanaf 1 januari 2027 in principe niet meer op de markt komen. Fabrikanten stappen over op propaan (R290). Een R32-warmtepomp die in 2026 is geplaatst, mag gewoon blijven draaien en onderhouden worden.
Wat dit betekent voor het certificaat van de installateur, lees je op certificaat nodig voor warmtepomp installeren.
Bijvullen en onderhoud van bestaande installaties
Sinds 1 januari 2025 mag je koelapparatuur niet meer onderhouden of bijvullen met F-gassen met een GWP van 2.500 of hoger, ongeacht de vulling. Tot 1 januari 2030 mag dat nog met geregenereerd of gerecycled gas, onder voorwaarden. Een supermarkt met een oude R404A-installatie (GWP 3.922) moet dus vervangen of ombouwen, of tijdelijk werken met geregenereerd koudemiddel.
Vanaf 1 januari 2032 komt er voor onderhoud van stationaire koelapparatuur een strengere grens van GWP 750, met uitzonderingen. Militaire apparatuur en installaties die onder de -50 °C koelen, vallen buiten deze verboden.
Certificering onder de nieuwe F-gassenverordening
Artikel 10 van de verordening regelt wie gecertificeerd moet zijn. Dat geldt voor personen die installeren, onderhouden, repareren, buiten gebruik stellen, lekken controleren of koudemiddel terugwinnen. Bedrijven die dit werk doen, moeten ook gecertificeerd zijn. De Europese minimumeisen staan in Uitvoeringsverordening (EU) 2024/2215. Voor voertuig-airco’s geldt sinds 7 oktober 2026 een opleidingsattest; zie opleidingsattest voor mobiele airco’s.
In Nederland is dit zo uitgewerkt:
| Datum | Wat er verandert |
|---|---|
| 11 maart 2024 | Nieuwe F-gassenverordening van toepassing |
| 29 september 2025 | Certificeringsplicht ook voor werk met natuurlijke koudemiddelen |
| 29 maart 2026 | Alleen nog nieuwe persoonscertificaten A1 tot en met E (BRL 200 versie 2.0) |
| 31 augustus 2026 | BRL 100 versie 3.0 in werking voor bedrijven |
| 31 augustus 2028 | BRL 100 versie 2.0 vervalt |
| 12 maart 2029 | Oude persoonscertificaten vervallen, iedereen moet in het nieuwe systeem zitten |
Meer over de certificaten: BRL 100 voor bedrijven en het persoonscertificaat voor monteurs.
Wat moet je nu doen?
Wat de nieuwe F-gassenverordening van je vraagt, hangt af van je rol.
| Rol | Actie |
|---|---|
| Installatiebedrijf | Overstappen naar BRL 100 versie 3.0, juiste deelgebieden kiezen, monteurs omscholen vóór 12 maart 2029 |
| Monteur | Aanvullingsexamen A1 of A2 plannen, en B of C als je met CO2 of ammoniak werkt |
| Eigenaar of gebruiker | Lekcontrolefrequenties opnieuw berekenen, ook voor HFO’s, en het logboek bijwerken |
| Inkoper van installaties | Bij nieuwe airco’s en warmtepompen letten op de GWP van het koudemiddel |
Heb je een ISO 14001-milieusysteem? Zet de verordening dan in je wettelijk register. Voor de CO2-Prestatieladder tel je gelekt koudemiddel mee in scope 1.
Veelgemaakte fouten bij de F-gassenverordening 2024
- Denken dat bestaande installaties eruit moeten. De verboden gaan over nieuwe apparatuur. Wel kan bijvullen met hoge-GWP-gas verboden zijn.
- HFO’s vergeten bij de lekcontrole. Een mengsel als R454B telt nu dubbel mee: het HFK-deel in CO2-equivalent, het HFO-deel in kilo’s.
- Propaan als “vrij” koudemiddel zien. Voor werk aan propaaninstallaties is nu ook een certificaat nodig. Zie airco zonder F-gassen voor de natuurlijke koudemiddelen.
- Wachten tot 2029 met omscholen. De overgang loopt nu al.